2. Juweeltjes aan de Angstel


Onder de rook van Amsterdam in de provincie Utrecht, ten westen van het Amsterdam-Rijnkanaal, stroomt een lieflijk, sterk meanderend riviertje van de Oukoper Molen naar het Abcoudermeer, met een lengte van ongeveer 10 kilometer. De Angstel is een benedenloop van de Vecht en verbindt het Nauwe Gein en de Holendrecht met de Vecht. Zuidelijk van Abcoude is een verbinding met de Winkel. Bekijk het hele programma>>

Vroeger vormde de Angstel samen met de Aa een van de belangrijkste benedenlopen van de Vecht. De smalle, kleiige oeverwallen langs de rivier vormden een aantrekkelijke vestigingsplaats voor de eerste bewoners, die in het huidige Abcoude en Baambrugge gingen wonen. Al in de late middeleeuwen was de Angstel een belangrijk onderdeel van de scheepvaartroute via binnenwateren vanuit Amsterdam naar het zuiden. De route werd onder meer gebruikt voor het vervoer van turf. Bekijk het hele programma>>

Kasteel en buitenplaatsen
In de zeventiende eeuw, de Gouden Eeuw, bouwden veel rijke Amsterdamse kooplieden buitenplaatsen langs rivieren als de Amstel, Gein en Vecht. Deze buitenplaatsen waren via het water vanuit Amsterdam goed bereikbaar en werden als zomerverblijf gebruikt. Rond hun grote huizen lieten ze parken en tuinen aanleggen. Ook de Angstel werd een geliefde plek voor rijke Amsterdamse kooplieden. Bekende buitens zijn Valk en Heining, Geynzicht, Lindenhoff, Postwijck en Donkervliet. Ook kasteel Loenersloot werd vanaf deze tijd van kasteel naar buitenplaats getransformeerd. Hoewel de buitens langs de Angstel vaak bescheidener waren in aanleg dan langs de Vecht en een aantal van deze buitens inmiddels weer is verdwenen, is er nog genoeg van de rijke historie van de Angstel te bewonderen. Bekijk het hele programma>>

Stelling van Amsterdam
Ook vanuit militair oogpunt is over de Angstel het een en ander te vertellen. Bij de ontwikkeling en aanleg van de Stelling van Amsterdam , waar onder meer Fort Abcoude deel van uit maakt, werden aan het eind van de 19e eeuw diverse keringen aangelegd, bedoeld om delen van omliggende polders onder water te zetten als de Stelling van Amsterdam in staat van paraatheid moest worden gebracht. In Baambrugge bevindt zich een kering, bedoeld om delen van de polder Baambrugge-Oostzijde en de Polder Groenland onder water te zetten. Tussen het centrum van Abcoude en het Abcoudermeer ligt eveneens een keersluis. Door de damsluis te sluiten is het mogelijk om de boezem van Amstelland te compartimenteren. Deze kering is nog omstreeks 1960 aangelegd in het kader van de BWO (Bescherming Waterkeringen in Oorlogstijd). Vlak bij de poldermolen ’t Hoog en Groenland is een damsluis die bedoeld is om in te kunnen zetten bij situaties met gevaarlijke standen van hoog water. Tegenwoordig heeft de Stelling van Amsterdam de status van UNESCO Werelderfoed. Bekijk het hele programma>>

Rijksstraatweg
Langs de Angstel loop de Rijksstraatweg, die deel uit maakt van het stelsel van Rijksstraatwegen zoals dat tussen 1811 en 1821 werd aangelegd. Dit wegenstelsel werd ontworpen en in eerste instantie aangelegd onder Frans bewind in opdracht van Napoleon en vanaf 1813 voortgezet en voltooid door Koning Willem I.
Napoleon gaf in 1811 in een decreet opdracht tot het aanleggen van een imperiaal wegennet dat Parijs met alle hoeken van zijn keizerrijk moest verbinden. De nieuwe wegen moesten zo recht mogelijk worden aangelegd, behalve in het waterrijke noorden, waar veelal noodgedwongen bestaande routes werden gevolgd, maar ook daar werden vaak grote slingers in de weg rechtgetrokken met zogenaamde ‘coupures. Route Impériale no.2 betrof de route van Parijs via Mons, Brussel, Antwerpen, Breda, Gorinchem en Utrecht naar Amsterdam. Hoewel de wegen met name voor militaire doeleinden werden aangelegd, betekenden de wegen een enorme stimulans voor interlokaal verkeer en toename van economische activiteiten langs de route. Door de komst van de spoorwegen namen de Rijksstraatwegen in betekenis af, maar de komst van de automobiel betekende een hoogtepunt van hun gebruik. Het verkeer werd uiteindelijk echter te druk voor de smalle tweebaans wegen, die vervangen werden door een nieuw netwerk van autosnelwegen. De functie van Rijksstraatweg bleef de weg door Abcoude en Baambrugge nog houden tot in de jaren 1950 de huidige A2 werd aangelegd. De oude rijksstraatwegen zijn echter op veel plaatsen in Nederland nog aanwezig en ook vaak nog herkenbaar. Dit geldt ook voor de oude Rijksstraatweg langs de Angstel, die loopt van Loenersloot naar Abcoude. Op twee plaatsen is de slingerende weg langs de rivier rechtgetrokken met de Korte Coupure bij Baambrugge en de Lange Coupure tussen de Lindenhoff en Fort Abcoude, twee duidelijk herkenbare, rechte stukken weg.
Langs de route zijn enkele direct aan de functie als Rijksstraatweg gelieerde herkenningspunten. Zo deed het 17e–eeuwse pand aan de Rijksstraatweg 210-214a in Loenersloot, het Rechthuis, indertijd dienst als herberg, logement en koetshuis met stallen. In Baambrugge bevindt zich De Punt uit 1840 (Rijksstraatweg 16), gebouwd als logement, stalling en winkel. Ook in Abcoude is een voormalige herberg, ontstaan uit een langhuisboerderij. Dit pand droeg vroeger de naam ’t Regthuis maar staat tegenwoordig bekend als de Ierse pub The Green Duck. Bekijk het hele programma>>