Industrieel erfgoed


Radio Kootwijk, interieur
Radio Kootwijk, interieur

De nadruk ligt in deze categorie niet zozeer op de buitenkant, maar op de functie die deze gebouwen en objecten in de industriële ontwikkeling van Nederland hebben vervuld. De meeste gebouwen en objecten uit deze categorie monumenten dateren uit de periode 1850-1950.

Molens horen ook tot deze categorie, maar omdat ze zo talrijk en belangrijk zijn geweest voor de geschiedenis van ons land zijn ze in een aparte categorie onder gebracht. De stoom- en dieselgemalen die hun functie hebben overgenomen zijn in ons land goed vertegenwoordigd. Er is een aantal dat nog goed functioneert zoals, het Woudagemaal uit 1920, dat het grootste nog werkende stoomgemaal van Europa is en zelfs op de lijst van Werelderfgoed staat! Het oudste dieselgemaal vinden we in Alkmaar: het Overdie uit 1913.

Ook delfstofwinning heeft zichtbare sporen nagelaten. Van de vele jaknikkers die ooit in Zuid-Oost-Drenthe olie omhoog pompten zijn er een paar bewaard gebleven. In Zuid-Limburg zijn restanten van de ooit florerende steenkoolwinning over: de mijnschacht Nulland te Kerkrade en het machinegebouw voor de mijnschacht Oranje Nassaumijn I in Heerlen.

Doordat sommige bedrijfstakken inkrimpen of verdwijnen, de technische ontwikkelingen en schaalvergroting in hoog tempo doorgaan en de milieueisen steeds strenger worden, staat veel industrieel erfgoed onder druk. Herbestemming is soms een goede oplossing om monumenten te kunnen behouden. Steeds meer fabrieken, watertorens, pakhuizen en stoomgemalen krijgen een tweede leven als woonhuis, museum, theaterlocatie of atelier.