Monument van ontspanning


Leidse Schouwburg
Leidse Schouwburg

Ontspanning is natuurlijk van alle tijden. Kroegen en herbergen bestonden al in de middeleeuwen en op Open Monumentendag zijn verschillende prachtexemplaren te bezoeken. Maar veel van de gebouwen die we in deze categorie vinden zijn in de tweede helft van de negentiende eeuw gebouwd. Rond die tijd ontstond er door komst van de spoorwegen meer behoefte aan overnachtingsmogelijkheden en deden hotels hun intrede. Zo opende in Amsterdam in 1867 het prestigieuze Amstelhotel zijn deuren. Langs de kusten verrezen prachtige badhotels zoals in Noordwijk, Zandvoort, Schevingen en Domburg.

Ook musea vallen in de categorie monumenten van ontspanning. Een van de oudste in Nederland is het Teylersmuseum in Haarlem dat dateert uit 1780. Het werd door Leendert Viervant ontworpen voor de rijke zijde- en lakenhandelaar Pieter Teyler van der Hulst. Het was een instelling waar het gegoede publiek kennis kon maken met kunst en wetenschap. Een ander beroemd voorbeeld is het Rijksmuseum in Amsterdam (1880), ontworpen door Pierre Cuypers om de nationale collectie te herbergen.