Open Monumentendag Arnhem


De boer en zijn boerderij
Voor grootschalige landbouw en veeteelt is geen ruimte in de stad, maar dat betekent nog niet dat de boerderij geheel uit het straatbeeld is verdwenen. Over de gehele stad verspreid tellen we nog zo’n twintig boerderijen, waarvoor Open Monumentendag om verschillende redenen aandacht vraagt. Het gaat om herstemmingen van boerderijen als kinder-, zorg-, of pannenkoekenboerderij, om een zuivelboerderij die nog volop in bedrijf is, maar ook om gebouwen die in de oorlog eruit zagen als boerderijen maar het niet waren, zoals op Deelen het geval was. Toch wordt er ook nog geboerd, in Meijnerswijk; al sinds drie generaties in de Hendrina Hoeve. Architectonisch en cultuurhistorisch interessant zijn de boerderijen uit de Wederopbouw en de zogenaamde ontginningsboerderijen uit de 19de eeuw. De boerderijen zijn nu stippen op een kaart die u zelf per fiets met elkaar kunt verbinden. Enkele (voormalige) boerderijen zijn ook opengesteld. Informatie vindt u op de website.

De burger en het kiesrecht
Mijlpaal voor onze democratie en een nieuwe status voor de burger was de invoering van het kiesrecht voor mannen honderd jaar geleden en voor vrouwen vijf jaar later. Zoals het woord al zegt, ging het hier om een recht, maar wij burgers hebben niet alleen rechten maar ook plichten. Hoe staan we daar anno 2017 tegenover? Die vraag zal aan de bezoeker van de vrijdagmarkt worden gesteld. De markt als de plaats waar sinds de middeleeuwen handel- en ambachtslieden maar ook de boeren en de buitenlui elkaar troffen . Buitenlui, dat waren zij die niet gebonden waren aan de regels van het stadsbestuur en die op de markt te gast waren. De diverse antwoorden op de vraag naar de rechten en plichten van de burger zullen op beeld worden vastgelegd en later die dag, in de Burgerzaal van het Stadhuis besproken worden. Met de daar aanwezige burgers waaronder ook enkele raadsleden en juristen. Speciale gast is de inspirator en voorvechter van de grondwet uit 1848: Johan Rudolph Thorbecke (1798 – 1872).

Buitenlui en hun vrijplaats
Buitenlui, in tegenstelling tot de burger en de boer in het verleden, konden geen aanspraak maken op bescherming. Ze waren daardoor vogelvrij; tegelijk bood dit risicovolle leven zonder rechten en bescherming hen ook een zekere vrijheid en autonomie. Buitenlui in de oude betekenis van het woord kennen we niet meer. Weliswaar kennen we nog steeds bedelaars, kermislui, scharensliepen maar zij allen hebben nu burgerrechten. Niettemin willen we voor Open Monumentendag 2017 het woord geven aan de buitenlui van nu: organisaties en gemeenschappen die op diverse manieren een autonome plek hebben gevonden. Door bijvoorbeeld een vrijstaat op te richten, een andere (culturele) economie te ontwikkelen, letterlijk een creatieve vrij-ruimte te zoeken, tussen woonwijk en natuur, of een plek waar kunstenaars in een door hen zelf ontwikkelde sociale omgeving wonen. Vaak een broedplaats genoemd. Vanwaar deze keuze? Wat betekent autonomie voor hen? Is autonomie te verenigen met sociale betrokkenheid en maatschappelijke betekenis? Deze vragen zullen aan de orde komen in een gesprek tussen vertegenwoordigers van Vrijstaat Thialf, Coehoorn Centraal, Locatie Spatie, De Buitenplaats en gastheer van dit forum: Kunstwerkplaats Schuytgraaf dat zijn laatste jaar op deze locatie beleeft zoals het nu lijkt.

Algemene informatie