European Heritage Days

In 1984 organiseerde Frankrijk de eerste Journée Portes Ouvertes. Het idee werd door Nederland overgenomen en in 1987 vond hier de eerste Open Monumentendag plaats. De Open Monumentendag was in Nederland een van de eerste instrumenten om de bevolking op grote schaal in contact te brengen met monumenten. De monumentendagen in Frankrijk en Nederland waren een succes. Het Comité voor Cultureel Erfgoed van de Raad van Europa zag mogelijkheden in meer Europese landen en organiseerde een internationale bijeenkomst in 1989 in Nederland, waar de plannen voor de Europese Monumentendagen werden gesmeed. De plannen werden verder door de Raad van Europa en de Nederlandse Stichting Open Monumentendag uitgewerkt en in 1991 vonden de eerste European Heritage Days (EHD) plaats.

De basisgedachte achter de European Heritage Days is het Europese culturele en natuurlijke erfgoed toegankelijker te maken. Daarnaast is er een hoger doel aan de EHD verbonden: wanneer mensen bewuster van hun Europese identiteit gemaakt worden, niet alleen cultureel, maar ook sociaal, politiek en economisch, kan van Europa een ontmoetingsplek gemaakt worden waar wederzijdse herkenning en acceptatie van verschillen mogelijk zijn. Het coördinatiebureau van de EHD werd ondergebracht bij de Nederlandse Stichting Open Monumentendag. In 1991 werd in Nederland de eerste Europese opening georganiseerd, in Gouda. De Europese Monumentendagen ontwikkelden zich in de eerste jaren zeer snel. Na voorbeeld van Frankrijk (1984), Nederland (1987), Zweden (1988), Malta (1988), België (1989) en Turkije (1990) vonden in 1991 ook European Heritage Days plaats in delen van Groot Brittannië, Ierland en Duitsland. In totaal deden 9 landen mee. In 1992 waren dat er al 18 en in 1993 werden in 24 landen European Heritage Days georganiseerd. Tegenwoordig doen 48 landen mee en zijn in september zo’n 20 miljoen Europeanen op pad om hun gebouwde erfgoed te bezoeken. Nederland had toegezegd de coördinatie van de EHD voor 3 jaar te zullen doen. In 1994 nam de Koning Boudewijn Stichting in België de organisatie over en vanaf 2001 voerde het Centro Nacional de Cultura in Portugal deze taak uit. Sinds kort is de Europese organisatie weer terug in Nederland. Europa Nostra, met het hoofdkantoor in Den Haag heeft die sinds 2006 in handen.