Kloostertuin Ter Apel
Monumentaal groen
In monumentaal groen, ofwel ‘groene monumenten’, komen cultuur en natuur samen. Bij een flink aantal gebouwde monumenten is de omgeving minstens zo waardevol als het gebouw. Bovendien vormen zij vaak één geheel. Bij een buitenplaats treffen we meestal een park of bos aan, bij een villa een fraaie tuin en rondom een kerk een kerkhof. Maar ook stadsparken zoals het Vondelpark in Amsterdam of Sonsbeek in Arnhem zijn groene monumenten en zijn aangewezen als rijksmonument. De oudste tuinen zijn de kloostertuinen die als meditatieplaats en als moestuin werden gebruikt. De moestuinen veranderden gaandeweg in siertuinen, waarvan de zeventiende-eeuwse tuinen een regelmatige aanleg hadden, verdeeld in symmetrische vakken met rechte paden; de Franse tuinaanleg. Een goed voorbeeld daarvan zijn de tuinen van Paleis het Loo in Apeldoorn, die in ere zijn hersteld.
In de achttiende en negentiende eeuw raakten landschappelijke tuinen in de mode, de zogenoemde Engelse landschapstuinen of slingertuinen, verwijzend naar de slingerende paden rondom de vijvers. In tuinen zijn allerlei elementen die bij de aanleg horen: kassen, prieeltjes, theehuisjes of oranjerieën, voor het laten overwinteren van de potplanten. Bijzondere voorbeelden van monumenten te midden van monumentaal groen zijn bijvoorbeeld de Bedriegertjes van kasteel Rosendael bij Arnhem, de schelpengrot van Huis Nienoord bij Leek of de doolhoven, ijskelders en kluizenaarshutten die nog op verschillende landgoederen te vinden zijn.
