Monument

Boerderij Het Quackenbosch

2 activiteiten

Adres

Zwarteweg 4, Oud Ade

Achtergrondinformatie uitklap icoon

De boerderij Het Quackenbosch werd in 1821 gebouwd, zoals te lezen staat op de voorgevel maar de naam ‘Quackenbosch’ is nergens op de gevel te vinden en heeft er waarschijnlijk nooit gestaan. In de oude archieven werden de pachters die er woonden echter met ‘Quackenbosch’ aangeduid. Kwakken zijn reigerachtige vogels – nu bijna uitgestorven in ons land – die men kan aantreffen in een visrijke omgeving met veel bomen waarin zij hun nesten bouwen. Ongetwijfeld heeft er indertijd in de onmiddellijke omgeving van de boerderij een kwakkenbos gestaan.

Herbouw in 1821

De boerderij is T-vormig. Het voorhuis staat dwars op het stalgedeelte. Aan de vorm van de boerderij is te zien dat hij gericht stond op de Oude Ade want het water was in die tijd de weg waarover mensen en materiaal vervoerd werden. Pas rond 1860, na de drooglegging van de Haarlemmermeer, kwamen er wegen op het land. Vandaag staat de boerderij dus eigenlijk met zijn rug naar de weg. In 1821 werd het oude pand van het Quackenbosch door de eigenaar Jacob van Egmond afgebroken en werd een nieuwe (de huidige) woning met stal gebouwd. Een jaar later overleed hij, 38 jaar oud. Van de twaalf kinderen leefden er nog tien, waarvan de jongste vijf dagen na het overlijden van zijn vader geboren werd.

Geschiedenis van de Quackenbosch

We maken een sprong in de tijd. In 1899 kwam Jan Kool als pachter op de boerderij. Jan Kool was protestant en dat was ongewoon in de katholieke enclave die Oud Ade toen was. Kool kwam met een gezin van tien kinderen uit Reeuwijk naar Oud Ade. Hij overleed in 1931 en werd opgevolgd door zijn zoon Kees. Die moest echter rond 1952 plaats maken voor de zoon van de eigenaar die binnen een jaar weer vertrok waarna Ben Velzeboer uit de Beemster met zijn gezin pachter werd. De Velzeboers, bekend om de schaatssuccessen van hun nazaten, tot de dag van vandaag, waren de laatste boeren op het Quackenbosch. Vader Ben, getrouwd met Catrien Blaauw, stierf twee jaar na zijn komst naar Oud Ade. De moeder en de kinderen besloten het bedrijf voort te zetten. De oudste zoon was pas 13 jaar, de tweede, Siem, pas elf. In 1966 vertrok het hele gezin, met de moeder, terug naar Noord-Holland. Alleen Siem, inmiddels 23, bleef achter. Hij trouwde in datzelfde jaar met Toos Olsthoorn, boerendochter uit de Haarlemmermeer.

De boerderij nu

In 1969 besloot Siem aan de andere kant van de weg een nieuwe moderne boerderij te bouwen met een loopstal, wat het werk aanzienlijk zou verminderen. De oude boerderij werd verkocht en veranderde in een fraaie woonboerderij. De oude koeienstal werd een ruime luxe woonkamer en een schuur werd een overdekt zwembad, waar ook de dames van het dorp kwamen zwemmen. Vanaf 1970 hebben er vier verschillende bewoners in Het Quackenbosch geresideerd. De huidige bewoners zijn Bernlef en Janneke de Vries met hun drie zonen. Van binnen is er veel veranderd en aangepast aan de moderne tijd, maar aan de buitenkant heeft de boerderij zijn oude stijl behouden. Aan de overkant woont nog steeds Siem Velzeboer, die inmiddels – net als de meeste van de eertijds ongeveer vijftig boeren in Oud Ade – gestopt is met boeren.

[Een uitvoerige beschrijving van de geschiedenis van Het Quackenbosch is te vinden in nummer 153 (2021) van het historisch kwartaalblad Alkmadders].

Wat is er te bezichtigen op Open-Monumentendag? 

De koelbak 

Deze is te vinden direct bij de ingang van wat voorheen de stal was. Nu dient deze entree als “achterdeur” en de koelbak als vergaarbak voor de vele (sport) schoenen die circuleren in huize De Vries.

De woonkamer 

In de woonkamer was voorheen de stal gevestigd. Buurman Siem laat nog geregeld zien waar de koeien precies stonden. Boven de stal zat de hooizolder, daarachter was een andere zolder waar vroeger ook geslapen werd.

De keuken 

Dit deel van het huis werd vroeger het “achterhuis” genoemd, hier werd kaas gemaakt. Anno 2023 wordt er vooral gekookt en met elkaar gegeten. Let ook op de vloer met originele tegels.

Tuin

Er kan vrij om de boerderij heen worden gelopen, let als je naar de gevels kijkt op het volgende: rode handvormsteen, kruisverband. In de gevel van het voorhuis bevinden zich strekken (speciaal metselwerk) boven de vensters. Op de achtergevel van de voormalige stal en de twee zijgevels van het vroegere woongedeelte ziet u ‘boerenvlechtwerk’ onder het wolfseind.

Dak

Samengesteld zadeldak, drie wolfseinden, rietdekking.

 

Meer informatie over het Open Monumentendag programma in Kaag en Braassem is te vinden op www.kaagenbraassempromotie.nl.

Deel dit monument

Adres

Zwarteweg 4, Oud Ade

Achtergrondinformatie

Type monument:
Boerderij
Oorspronkelijke functie:
Boerderij
Bouwperiode:
1821
Huidige functie:
Woonboerderij
Monument status:
Gemeentelijk monument
bekijk alle monumenten in
Oud Ade