Monument

Kroonwerk Coehoorn

Programma
Za
Zo

Adres

Loswal 2, Grave

Openingstijden

za 9 sep. 12:00 - 17:00
zo 10 sep. 12:00 - 17:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Kroonwerk Coehoorn ligt in de gemeente Heumen, dicht bij Grave maar aan de andere kant van de Maas.

Menno van Coehoorn legde het Kroonwerk Coehoorn rond 1700 aan in de Nederasseltse uiterwaarden, om Grave te kunnen verdedigen. Het werd een onderdeel van de Zuidelijke verdedigingslinie van de Republiek. Er lag een gracht om het kroonwerk heen, en er kwam een pontonbrug over de Maas. Het kroonwerk verving oudere, kleinere verdedigingswerken. Zoals het lunet Verloren Cost dat de Spanjaarden er in 1586 aanlegden, en een hoornwerk van de Staatsen. De vorige eeuw moest er ruimte komen voor de scheepvaart op de Maas. Daardoor liep het kroonwerk veel schade op. De naam van dit kroonwerk verwijst natuurlijk naar de beroemde vestingbouwer. Het Kroonwerk Coehoorn bestond uit drie bastions: twee (half)bastions met een heel bastion ertussen. Wil je het komen bekijken? Helaas: er zijn alleen nog wat muurresten en grensstenen over als schaduw van vervlogen tijden. Maar gelukkig kun je de contouren nog goed zien: er staan struiken precies op de plaats waar vroeger het kroonwerk stond.

Wist je dat?

Menno baron van Coehoorn is geboren op de niet meer bestaande Lettinga State in Britsum, ten noorden van Leeuwarden, als telg uit een geslacht van hoge Zweedse of Duitse (?) legerfunctionarissen. Zijn vader stond in betrekking tot het Friese stadhouderlijke hof. In 1657 trad ook Menno in militaire dienst en begon zijn carrière bij de infanterie. Tijdens zijn leven nam hij dienst in verschillende legers, waaronder dat van stadhouder Willem III. Hij was als kapitein betrokken bij de verdediging van Maastricht in 1673, waar hij voor het eerst werd geconfronteerd met de Franse vestingbouwer Vauban. In 1674 was Van Coehoorn gelegerd in Grave. Daarna begon hij zijn talenten als ontwerper en bouwer van vestingwerken te ontplooien. Zijn eerste grote werk was de fortificatie van de stad Coevorden in 1680. Zijn methodes, geschikt voor het vlakke land, vielen echter niet bij iedereen in goede aarde. Van Coehoorn raakte in een lange pennenstrijd verwikkeld met kapitein-ingenieur Louis Paen, betrokken bij de verbetering van de vesting Naarden, over de theorie achter de vestingbouw. Deze strijd zou in de 17e eeuw beroemd worden als de Twist der Vijfhoecken. In 1682 verscheen Versterckinge des Vijfhoecks Met alle sijne Buyten-Wercken. In de twist met Louis Paen bleek Van Coehoorn het laatste woord te hebben, toen hij in 1685 zijn boek Nieuwe vestingbouw, Op een natte of lage Horisont uitbracht. In dit boek worden drie methodes van vestingbouw omschreven die speciaal zijn ontworpen voor het Nederlandse landschap en die de modernste manieren van oorlog voeren zouden kunnen weerstaan. De ster van Menno van Coehoorn begon pas echt te rijzen toen hij als generaal-majoor van de infanterie ten strijde trok in de Negenjarige Oorlog. Hier paste hij zijn kennis van de verdedigingskunst toe bij de belegeringen van Keizersweer en Bonn in 1689. Hij maakte vooral naam bij de verdediging van Namen in 1692 en Hoei in 1694. Bij het beleg van Namen gaf Van Coehoorn zich als laatste over. De belegeraar, de Franse koning Lodewijk XIV, liet hem aan zich voorstellen. De herovering van de Citadel van Namen in 1695 bezorgde hem nog meer naam, maar kostte ook onnodig veel mensenlevens. In 1696 slaagde hij er samen met Godard van Reede in het munitiemagazijn van Lodewijk XIV bij Givet te bombarderen. De laatste oorlog waarin de Republiek tijdens Van Coehoorns leven betrokken raakte, was de Spaanse Successieoorlog. Van Coehoorn gaf leiding aan de verdediging van Zeeuws-Vlaanderen, Venlo, Roermond en Luik in 1702. In 1703 was hij nog actief bij de verovering van Bonn. Wijckelse kerk Hij werd geprezen door zijn Franse evenknie Vauban. Van Coehoorn raakte bevriend met de hertog van Marlborough. Peter de Grote probeerde hem in 1697 naar Rusland te halen. Vanwege zijn successen werd hij door de koningen van Spanje en Engeland in de adelstand verheven en kreeg hij van de Staten-Generaal talloze opdrachten voor ontwerpen van fortificaties: Groningen, Zwolle, Nijmegen, Breda, Bergen op Zoom. Hij was verantwoordelijk voor de planning van een serie linies die de 'frontieren' (grenzen) van de Republiek moesten beschermen tegen invasies. De bekendste hiervan is de IJssellinie, die van Zwolle tot Arnhem strekte. Zelfs in de jaren 1950 werd nog door de NAVO overwogen deze in te zetten als middel om Nederland te verdedigen. Behalve nieuwe methoden in de vestingbouw heeft Van Coehoorn het Coehoornmortier uitgevonden (1674); een klein door twee mannen draagbaar mortier voor belegeringen. Het Coehoornmortier is nog tot ver in de 20e eeuw gebruikt door de marine als middel om bevoorradingskabels van een schip naar een ander schip te schieten en voor het werpen van lichtkogels.

Deel dit monument

Adres

Loswal 2, Grave

Openingstijden

za 9 sep. 12:00 - 17:00
zo 10 sep. 12:00 - 17:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Verdedigingswerk
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Grave