Oude Jeroenskerk

Vermoedelijk in 980 bouwden de parochianen boven het graf van de martelaar Jeroen een houten kerk en wel zodanig dat het altaar in de kerk boven het graf kwam te staan. De grote toeloop van bedevaartgangers naar het graf van de later heilig verklaarde Jeroen leidde al rond 1220 tot de bouw van een stenen toren. De bouwstijl is romaans-gotisch. Deze kenmerkt zich in zwaar, massief en plomp van proportie en eenvoud van karakter. Sinds 1797 is de toren eigendom van de burgerlijke gemeente toen tijdens de Bataafse Republiek werd afgekondigd dat alle kerktorens in Nederland in eigendom moesten overgaan naar de overheid. Hij heeft een breedte van 9 meter. In de toren is een wenteltrap met 110 enorm hoge treden die naar de torentrans leidt. Langs die wenteltrap werden tot de komst van het Huis van Bewaring aan de Voorstraat (het latere Postkantoor) in 1860, ook de veroordeelden geleid om opgesloten te worden in de twee zich in de meer dan 2 meter dikke torenmuren bevindende cellen. De grote brand in Noordwijk in 1450 spaarde wel de toren, maar niet de kerk. De kerk moest geheel worden herbouwd. Het altaar boven het graf van St. Jeroen bleef op de oorspronkelijke plaats, waardoor dat in de gelijktijdig vergrote kerk in het midden kwam te staan. Ten tijde van de hervorming heeft de parochiekerk geen schade ondervonden van de beeldenstorm in 1566 en tijdens de Spaanse bezetting heeft het kerkbestuur een door de Spanjaarden opgelegde brandschatting afgekocht, waardoor de kerk behouden is gebleven. De andere kerken in de omgeving van Leiden zijn bijna alle door brand verwoest. De overgang van katholieke kerk naar hervormde kerk vond plaats in 1573. Alleen de katholieke ornamenten en altaren werden weggebroken. De gewelfschildering, voorstellende de marteldood van St. Jeroen is tot het begin van de 18e eeuw zichtbaar gebleven. In de 40 meter hoge toren hangen 2 luidklokken. De grote luidklok (820 kg) is in 1677 in Amsterdam gegoten door de befaamde Petrus Hemony. De kleine luidklok kwam in 1690 van de hand van de Rotterdamse klokkengieter J. Ouderrogge. Het orgel, in neo-empire-stijl, is vervaardigd door H. Knipscheer (1840) en werd aan de kerkelijke gemeente geschonken door ds. Kuyper en zijn vrouw. In 1999-2000 werd het Knipscheerorgel grondig gerestaureerd. De kerktoren is het oudst overgebleven monument in Noordwijk.

TypeReligieus erfgoed
SubtypeKerk
StatusRijksmonument
  • Delen via 

Algemene informatie

Plan mijn route >>

Adres
Voorstraat 44
2201HW Noordwijk

Openingstijden
zaterdag 8 sep 10.00 - 17.00 uur