Nieuws

Unieke kans: het Dolhuys opengesteld tijdens restauratie

Het voormalig Pest- en Dolhuys is een uniek complex van historische gebouwen. Sinds 2005 is hier ‘het Dolhuys, museum van de geest’ gevestigd. Vanwege een grootschalige restauratie is het museum in 2019 tijdelijk gesloten. U krijgt echter tijdens de Open Monumentendagen de unieke kans de restauratiewerkzaamheden te zien en plekken te bezoeken die na heropening van het museum niet meer toegankelijk zijn voor het publiek.

De geschiedenis van het Dolhuys begon ruim 700 jaar geleden. Rond 1300 was ten noorden van Haarlem een gemeenschap gesticht voor de opvang van Leprozen. Zij woonden in kleine huisjes rond een kerkje. De eerste vermelding van deze aan St. Jacob gewijde kapel dateert uit 1319. Dit jaar viert het Dolhuys dan ook haar 700ste verjaardag. In de eeuwen daarna heeft het complex altijd een zorgfunctie gehad. Het bood onderdak aan ‘melaatsen, gekken, onaangepasten, alcoholici, hoeren met syfilis, dementerende ouderen, zwervers en mensen in crisis’. Daarvoor moest het complex steeds worden aangepast en uitgebreid. Zo werd in 1463 de Grote Pestzaal gebouwd, toen nog bedoeld voor leprozen en in 1559 het ‘Lopershuis’. De opvang van pestlijders dateert pas uit het midden van de 17de eeuw. Voor de ‘dollen’ werd in 1564 een vleugel gebouwd. Na hun vertrek in 1854 volgde een grootschalige verbouwing tot ‘Stads Arm- en Ziekenhuis’. Met de door de tijd wisselende bewoners kreeg het complex verschillende namen: Leprooshuis, Pest-, Dol- en Leprooshuis, Buitenproveniershuis, Buitengasthuis, Stadsarmen en -ziekenhuis, Haarlems Tehuis voor Ouden van Dagen, Haarlems Verzorgingshuis Schoterburcht, Crisiscentrum. De geschiedenis van het complex is enerzijds een voorbeeld van het ideaal van naastenliefde en de zorg voor zwakkeren die hulp nodig hebben. Anderzijds staat het voor het opsluiten en isoleren van mensen die er niet bij horen en die de sociale orde verstoren.

Het museum heeft de deuren geopend van deze architectuur van de uitsluiting. Het museum van de geest streeft naar het in beeld brengen van de mens in al haar facetten en het ter discussie stellen van stereotype beelden om zo een bijdrage te leveren aan erkenning, waardering en begrip voor mensen. In het bijzonder van mensen in Nederland die afwijken van de geldende ‘norm’ in hun gedrag, denken en emoties, in zowel positieve als negatieve zin, zowel in het heden als het verleden.

Deel dit nieuws