Deze editie van Open Monumentendag is NS aangehaakt als kennis- en communicatiepartner. Omdat het thema ‘Routes, netwerken en verbindingen’ is met als slogan ‘Onderweg!’, laat NS voor de gelegenheid een monumentale trein rijden waarmee bezoekers op verschillende plekken Open Monumentendag kunnen bezoeken. De Mat ’46 en de Mat ’54 uit het Spoorwegmuseum rijden op zaterdag 14 september een paar keer van Utrecht Maliebaan naar Den Dolder en Bilthoven naar Amersfoort Centraal. Iedereen met een geldig vervoersbewijs kan mee. Beide treinen worden aan elkaar gekoppeld en rijden dus als één trein. Reizigers worden aan boord begeleid door medewerkers in historisch uniform. Het gaat om historische treinen, er is dus geen airco aanwezig.
Mat ’54 – Hondekop
De komst van de Mat ’54 aan het einde van de jaren 50 baart veel opzien. Door zijn robuuste vorm ziet hij er anders uit dan de oudere stroomlijnmodellen. De trein krijgt door de vorm van de machinistencabine al snel de bijnaam Hondekop. De Hondekop is nogal zwaar en rijdt daarom rustig, maar heeft om die reden wel moeite om snel op te trekken. In de jaren ’70 is de Hondekop de belangrijkste trein van het lange afstandsverkeer, later intercity genoemd. In totaal hebben er 428 rijtuigen, verdeeld over vele series, over het Nederlandse spoor gereden. Het was daarmee de meest beeldbepalende trein uit die tijd. De trein ging in 1996 uit dienst.
Mat ’46 – Muizeneus
De Mat ’46 is na de Tweede Wereldoorlog hard nodig, veel treinmaterieel is verwoest. De tekening van Mat ’46 ligt al in 1946 op tafel en vanaf 1948 verschijnen de eerste treinstellen op het spoor. Ook Mat ’46 heeft net als veel andere treinen een officieuze bijnaam: Muizeneus. Te danken aan de gele ‘snorharen’ die in een later stadium ter versiering op de voorkant zijn geschilderd. De treinen staan bekend als solide en hebben een ruime bagageafdeling naast het reizigersgedeelte. Treinstel 273 rijdt tot in de jaren ’80 als stop- en sneltrein.
Oorspronkelijk waren de treinstellen olijfgroen met rode biezen, vanaf de jaren ’60 grasgroen met een gele “snor” op de neus. Het exemplaar van het Spoorwegmuseum rijdt in de originele olijfgroen/rode kleurstelling. In tegenstelling tot de ‘Hondekoppen’ zijn de treinstellen nooit voorzien van een centrale deursluiting en moesten de conducteurs op elk station de deuren handmatig sluiten.
Meer informatie en de dienstregeling van de historische trein op zaterdag 14 september vind je op nieuws.ns.nl.
