Fotograaf: Poort begraafplaats ter Navolging Tiel
Monument

Begraafplaats Ter Navolging

Adres

Lingedijk 1, Tiel

Achtergrond informatie uitklap icoon

Begraafplaats Ter Navolging

 

In 1785 nam de Tielse jurist en belastingontvanger Johannes Diederik van Leeuwen deel aan een uitgeschreven prijsvraag van het Zeeuws genootschap der wetenschappen. Doel van de prijsvraag was het zoeken van een oplossing voor de problemen die men ervoer bij het begraven binnen de kerk en de stadsgrenzen. De vraagstelling van de prijsvraag luidde: “Dewyl de schadelijkheid der begravenissen, binnen de Steden en Kerken, ten vollen beweezen en vry algemeen erkend is: welke zyn de verschillende redenen, dat die nadeelige gewoonte in deeze Republiek blyft stand grypen; en welke zyn de beste middelen, om dezelve te doen ophouden?”.

In de tweede helft van de 18e eeuw werd het aloude gebruik van begraven in de kerk of in de steden steeds kritischer bekeken. De vieze geuren die dit veroorzaakte binnen het kerkgebouw werden verondersteld de oorzaak te zijn van allerlei ziektes. Van Leeuwen stelde in zijn inzending voor een begraafplaats geheel buiten te stadsmuren in te richten, een voor die tijd zeer vernieuwend idee. Met zijn betoog verdiende hij de ‘Gouden Eerprys’.

Op 6 september 1785 richtte hij, met het oog op een verdere uitvoering van dit plan, het Begraafgenootschap Ter Navolging op. Het verzoek om een begraafplaats buiten te stad te mogen aanleggen werd op 9 november 1785 aan de magistraat van Tiel gericht. Rond die tijd stelde hij met kerkmeester H.J. van Galen en schepen H. Dijckmeester een conceptverordening en een lijst met voorwaarden en tarieven op. De magistraat reageerde op 29 maart 1786 positief op dit voorstel, waarna het genootschap op 5 mei 1786 aan de Culemborgse Zandweg in Tiel (de huidige Stationsweg) een terrein aankocht en inrichtte als begraafplaats. Op 30 december 1786 werd Wilhelmina Claszen als eerste op dit nieuwe terrein begraven.


De begraafplaats draagt sinds de opening in 1786 de naam ‘Ter Navolging’. Boven de toegangspoort staat de spreuk: ‘De menschenliefde door ’t gezond verstand verlicht, heeft deez begraafplaats tot een voorbeeld hier gesticht.’

 

Het is na Ter Navolging in Scheveningen uit 1778, de begraafplaats in Oud-Zuilen uit 1781 en de begraafplaats Nabij de Kapel in ’t Zand in Roermond uit 1785, de oudste niet-joodse begraafplaats in Nederland die buiten de stadsmuren werd aangelegd. Ter Navolging is een rijksmonument. Sinds 1986 werd er niet meer begraven maar inmiddels is de begraafplaats weer geopend. Zo vond de bekende journalist Huub van Heiningen er recent zijn laatste rustplaats.


Dankzij de inzet van onder meer Carla Daalderop is er een stichting ‘Ter Navolging’ opgericht die de begraafplaats restaureert en beheert. De stichting ontving daarvoor “de Gouden Terebinth” een onderscheiding voor de inzet voor historische begraafplaatsen.

 

Op Ter Navolging is een overzicht te krijgen met verschillende markante grafmonumenten. Verder zijn tal van monumenten voorzien van een beknopte toelichting.

 

Wilt u weten of er voorouders van u op Ter Navolging begraven liggen?

Zie het alfabetische grafregister op de website www.ternavolgingtiel.nl

De Erfgoedprijs Oudheidkamer Tiel e.o. De Erfgoedprijs van de Vereniging Oudheidkamer Tiel en Omstreken, bestaande uit oorkonde en plaquette, wordt periodiek toegekend aan de persoon, personen of instelling die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor het behoud of herstel van historisch erfgoed in de ruimste zin des woords in de gemeente Tiel en omstreken. In september 2018 werd de erfgoedprijs uitgereikt aan de Stichting Ter Navolging. Deze stichting beheert zowel de historische begraafplaats Ter Navolging aan de Lingedijk als de Israëlitische begraafplaats aan de Voor de Kijkuit. De prijs kon worden overhandigd tijdens een door de betreffende stichting georganiseerd symposium.

 

Deel dit monument

Adres

Lingedijk 1, Tiel

Openingstijden

Bezoek de website voor meer informatie over openingstijden

Achtergrond informatie

Type monument:
Monumentaal groen
Oorspronkelijke functie:
Begraafplaats
Architect:
Johannes Diederik van Leeuwen
Bouwperiode:
1786
Huidige functie:
Begraafplaats
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Tiel