Op het terras staat de informatiekraam van Open Monumentendag. In de herenkamer ziet u de restauratiegeschiedenis. De veelzijdigheid van de Leiderdorpse architect Piet Van der Sterre kunt u bekijken zodra het Leiderdorps Museum haar deuren weer opent, vanaf 16 september. Bekijk ook het bijzondere toilet dat Piet Kuivenhoven (ca. 1980) plaatste om zich te onttrekken aan alle drukte in zijn restaurant.
In De Houtkamp imkert Dirk Jan Binnendijk. Zijn winterbijen worden in augustus-september geboren. Als door klimaatopwarming nog een broednest in november te verzorgen is, moeten winterbijen zich aanpassen. In het voorjaar starten bijen met hun broednest, maar door klimaatopwarming eerder. Bij onverhoopte kou half februari sterft een deel van het broednest. Hoe gaat dit levende erfgoed om met deze uitdagingen?
In de Heemtuin zijn verschillende grondsoorten aangevoerd als voedingsbodem voor een grote diversiteit aan planten, struiken en bomen. Vandaag zijn er rondleidingen (om 13.00 en 15.00 uur) over het beheer van dit natuurlijke erfgoed. Stichting Kunst in de Heemtuin organiseert hier al sinds 2007 beeldenexposities. Kunstenaars verbeelden het jaarlijkse thema – dit jaar Geaard – op een door hen zelf gekozen plek. Hun beelden verbinden natuur met kunst en versterken de schoonheid van beide. Er zijn rondleidingen (aanmelding niet nodig), maar u kunt de beelden ook bewonderen aan de hand van een flyer. Voor kinderen is er een leuke speurtocht langs de beelden.
Aan de rand van de Heemtuin staat het pittoreske huisje ‘De Lange Akker’. Het is voor WOII door autohandelaar Kamsteeg gebouwd als zomerhuisje. Tussen 1953 en 1968 woonde hier de socialistische schrijver, dichter en beeldend kunstenaar Freek van Leeuwen. Vandaag tonen wij een selectie uit zijn omvangrijke oeuvre. Komt u buiten luisteren naar hedendaagse gedichten van Frans Terken? Margreet Roorda en Jos Nijhof onderhouden dit erfgoed, nu hun keramiekatelier.
Klimaatverandering zorgt voor weersextremen, niet alleen hittegolven, maar ook stortbuien. Regenwater van straten, trottoirs en daken wordt in een deel van Leiderdorp nog afgevoerd via het rioolstelsel. Ongeveer tienmaal per jaar kan het rioolstelsel dat niet aan. Dan kan het bergbezinkbassin onder de parkeerplaats overvloedig rioolwater tijdelijk bergen en drab laten bezinken. Dat voorkomt dat rioolwater onze straten blank zet, ons oppervlaktewater vervuilt en woningen, dus ook ons erfgoed, binnenstroomt. Neem tijdens de Open Monumentendag een (camera)kijkje door het geopende luik. Hoe houdt de gemeente onze voeten droog?
Houd op deze parkeerplaats zèlf uw voeten droog bij demonstraties van historisch brandweermaterieel. Met de sloop van de kazerne aan de Simon Smitweg in het vooruitzicht, vonden de voormalige brandweerlieden een nieuw onderdak om dit erfgoed te onderhouden. Het rijdende materieel is elders in Leiderdorp en Hoogmade gestald, met tijdelijke financiële steun van onze gemeente. Tijdens Open Monumentendag ziet u onder andere een brandspuit van hetzelfde type, als waarmee in 1944 de brand in boerderij Sterkenburg is geblust.
Aan de Munnikkenweg stond veeboerderij Engelendaal. Daar boerden meerdere generaties Van Leeuwen en Rijnsburger. Verwanten van Andries (“Lange Dries”) Rijnsburger deden dat elders langs de Leysloot: zijn tante Koosje van Leeuwen op boerderij Munnikkenboogaard en zijn neef Andries (“Kleine Dries”) Rijnsburger op boerderij Sterkenburg. Jan Rijnsburger was de laatste veehouder op boerderij Engelendaal. Na de sloop staat hier nog een monumentale kastanjeboom.
Op de plek van het huidige Verpleeghuis Leythenrode stichtte men een klooster. De Engelendaal, verkeersader door de Munnikkenpolder (ja, met dubbel kk), herinnert nog aan dit verdwenen erfgoed, evenals de Munnikkenweg en Munnikkenmolen. Kloosterregels over toewijding, kuisheid en armoede werden nageleefd binnen het besloten deel van het klooster, waar men religieuze handschriften (over)schreef. Het klooster was echter niet alleen naar binnen gekeerd. Men verzorgde er armen, zieken en bejaarden en verwierf rijkdom uit schenkingen, pachtopbrengsten en rente op hypothecaire leningen. Kort na Leidens Ontzet is het klooster onteigend en gesloopt. Archeologische vondsten zijn te zien in het Leiderdorps Museum. Zorgtaken worden nog steeds ter plekke verricht, in Verpleeghuis Leythenrode. Daar vertelt een monnik tijdens Open Monumentendag over het kloosterleven.
Van deze 17e-eeuwse boerderij langs de (Oude) Hoogmadeseweg brandde in 1944 het hoofdgebouw grotendeels af. De familie Rijnsburger ging wonen in het naastgelegen zomerhuis, hun vee bleef in de restanten van het hoofdgebouw. In 1996 kocht de gemeente het complex om de begraafplaats te kunnen uitbreiden. Enkele betrokken Leiderdorpers behoedden de panden voor de sloop en pleitten voor de monumentale status. Bent u ook benieuwd hoe het historische karakter van deze boerderij zoveel mogelijk behouden blijft als toekomstig Uitvaartcentrum & Crematorium ‘Uitvaart van uw Leven’?
Erfgoed langs de Leitha
