Kasteel Nijenborgh werd in 1455 gebouwd voor graaf Jacob I van Horne. In 1702 werd het kasteel tijdens de Spaanse Successieoorlog verwoest. Binnen de omgrachting liggen onder andere resten van de vierkante
ommuring, van twee ronde hoektorens en resten van twee zware vierkante hoektorens. Rond 1840 bouwde burgemeester Louis Beerenbroek op de fundamenten van één hoektoren het huidige herenhuis. De kasteelpoort gaf toegang tot de voorhof van het kasteel. De linkerzijde van de poortruïne heeft een metselteken. Het bestaat uit een Adreaskruis (bescherming tegen onheil) en een ruitvorm (vruchtbaarheid, nakomelingschap en huwelijk/verbondenheid). De poort heeft onder en boven het maaiveld links drie en rechts twee geschutssleuven.
Ruiterstandbeeld Filips van Montmorency
Prominent op de binnenplaats staat een ruiterstandbeeld van Filips van Montmorency, graaf van Horne en heer van Weert. Filips van Montmorency (1524 – Brussel, 5 juni 1568), beter bekend als graaf van Horne was een krijgs- en staatsman in de Habsburgse Nederlanden vlak voor het begin van de Tachtigjarige Oorlog. Graaf Horne was oorspronkelijk legeraanvoerder van het Leger van Vlaanderen. Hij werd in 1555 stadhouder (militair gouverneur) van Gelre en in 1556 ridder van het Gulden Vlies. In 1558 volgde hij Maximiliaan II van Bourgondië op als admiraal van de Nederlanden en was de opperbevelhebber van de vloot die koning Filips II van Spanje in 1559 van Nederland naar Spanje bracht. Hij boekte enkele grote successen en werd als dank daarvoor in 1561 benoemd tot lid van de Raad van State. In de Raad van State vormde hij samen met Willem van Oranje en de graaf van Egmont een Driemanschap (Ligue der Groten), dat in opstand kwam tegen het beleid van de kardinaal Antoine Perrenot Granvelle. Hoewel Horne tot het einde toe katholiek bleef en beweerde trouw te zijn aan de Spaanse koning, werd hij samen met de graaf van Egmont ter dood veroordeeld, ondanks de vele protesten van andere edelen. Op 3 juni 1568 werd hij van het Spanjaardenkasteel naar Brussel teruggebracht en opgesloten in het Broodhuis. Op 4 juni tekende de Spaanse landvoogd Alva het doodvonnis. In de motivering vormden zijn steun aan het Eedverbond en zijn tolerant gedrag te Doornik de hoofdpunten. De volgende dag werden beide edellieden en vrienden kort na elkaar onthoofd op de Grote Markt van Brussel. De dood van Egmont en Horne leidde tot grote protesten onder de bevolking.
Het thema van Open Monumentendag 2026 is “Veerkrachtig erfgoed – in tijden van onzekerheid”. Weinig plekken in Weert vertellen dat verhaal zo goed als de grond waar ooit het kasteel stond. In 1568 werd graaf van
Horne onthoofd, aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog. Onzekerder wordt een tijd niet.
Vandaag past dezelfde plek zich aan, nu aan het klimaat. Weert ligt op een hoge dekzandrug en het is er warmer en droger dan gemiddeld in Nederland. Hittestress en droogte nemen toe. Het Kasteelpark Nijenborgh
biedt verkoeling en vangt water op. Het zorgt voor meer groen, natuurlijke oevers en grotere biodiversiteit in het versteende centrum. Een diversiteit aan bomen maakt het park minder kwetsbaar voor droogte.
In de buurt wonen veel oudere en kwetsbare mensen die er een ommetje maken.
Zo investeert de gemeente Weert in de gezondheid van haar inwoners.
Erfgoed dat meebeweegt met de tijd, veerkrachtig in onzekere tijden.
