Het prachtige historische Voorschoten ligt aan uw voeten op de Monumentendag 2026 op zaterdag 12 september. Tijdens deze dag – onderdeel van het Weekend van Voorschoten – zullen eeuwenoude gebouwen en architectonische hoogstandjes u met open armen ontvangen.
Het thema van dit jaar is Veerkrachtig erfgoed in tijden van onzekerheid. Monumenten – vaak van nature al gewend om te herstellen van brand, overstroming of oorlog – staan onder druk. Zijn ze bestand tegen de klimaatveranderingen? Kunnen ze voldoende meebewegen met de tijd? Ze zijn oud en kwetsbaar, moeten restaureren en verduurzamen, maar kan dat bouwtechnisch en financieel allemaal wel? En zijn daar genoeg vakmensen voor? En over klimaatverandering gesproken: ook het politieke klimaat is niet per se in het voordeel van het erfgoed. De ruimte is schaars, er is woningnood, de maatschappelijke belangen botsen en historische gebouwen zijn soms een makkelijk slachtoffer. Misschien wel meer dan ooit in deze tijdgeest, waarin nostalgie het vaak aflegt tegen geld. Je hoort het de projectontwikkelaar of politicus al roepen: ,,In nostalgie kun je niet wonen.’’
Daarom wordt van monumenten veerkracht gevraagd. Zodat ze overeind blijven, als wuivend riet. Zodat ze als gebouw (mét hun verhaal) kunnen worden doorgegeven aan volgende generaties. Mark Velišček, senior beleidsadviseur erfgoed en omgevingskwaliteit van de gemeente Voorschoten zegt: ,,Aandacht voor monumenten is belangrijk omdat zij het tastbare verhaal vormen van onze geschiedenis en identiteit, en daarmee bijdragen aan een gevoel van verbondenheid en continuïteit in de samenleving. Tegelijkertijd versterken monumenten de ruimtelijke kwaliteit en het karakter van onze leefomgeving.’’
In Voorschoten kunt u op deze dag uw hart ophalen. Dit jaar viert bijvoorbeeld kasteel Duivenvoorde haar 800-jarig bestaan. En het schitterende monumentale aangezicht van het gemeentehuis – het ‘moederhuis’ geheten – viert haar 100ste verjaardag. En vergeet de Voorstraat niet (zie elders in deze brochure). Die is als straat een monument op zich: 75% van de panden aldaar is rijks- of gemeentemonument. Het is maar een greep uit het mooie, diverse aanbod. Kortom, er valt genoeg te bewonderen en te koesteren. U kunt de monumentale route vanuit het noorden aanvliegen vanaf bijvoorbeeld Allemansgeest en de historische tuinen van landgoed Berbice of vanuit het zuiden met een bezoek aan Duivenvoorde, de Knipmolen en gemaal De Vereeniging. En alles daartussen, grofweg rond de Dorpskerk gelegen, is uiteraard evengoed de moeite waard.
Open Monumentendag 2026 wordt georganiseerd vanuit de Vrienden van Voorschoten. De commissie die OMD dit jaar verzorgt bestaat uit Kees Scheepens, Monique van Kraay, Coen Timmerman en Rob van der Zanden.
