Een eendenkooi is een zoetwaterplas met vangpijpen, omringd door bos. Met een eendenkooi vang je eenden. Vroeger veel, ze waren allemaal bestemd voor menselijke consumptie. De kooiker heeft zijn eigen eenden, zogenaamde staleenden op de plas. Die gaan ’s nachts gras eten bij de buren. Daar ontmoeten ze andere wilde eenden en nemen een aantal daarvan mee terug naar de plas. De kooiker weet ze met behulp van een geheimzinnig spel met voer en zijn daartoe opgeleide hond in een vanghokje te krijgen, waar ze ‘de pijp uitgaan’ – behalve zijn staleenden; die keren bijtijds terug naar de kooiplas.

Voor het goed functioneen van een eendenkoi is absolute stilte in en rond de kooi noodzakelijk.  Een kooiker duldt niemand anders in zijn kooi. Om die stilte te garanderen is een zogenaamd ‘afpalingsrecht’ van toepassing, waarbinnen niets gedaan mocht worden wat eenden kan verstoren. Geen lawaai maken  en (vroeger) geen pannenkoeken bakken. Deze eeuwenlange rust in combinatie met de beschutte plas maakt een eendenkooi tot een uniek natuurgebied. In dit microklimaat gedijt een grote verscheidenheid aan planten, vogels en insecten.

De eendenkooi van Spang, ofwel de Zuiderkooi, is één van de vier nog bestaande eendenkooien op Texel. Eenden worden er niet meer gevangen. Maar de staleenden ‘wonen’ er weer. De kooi is rond 1600 gegraven, is nu eigendom van Natuurmonumenten en wordt onderhouden door vrijwilligers.