De lutherse kerk en orgel

De Lutherse Kerk is gelegen op de grens tussen Oude en Nieuwe Pekela. De huidige kerk is in 1865 gebouwd nadat het oude kerkgebouw uit 1762 door een brand verwoest werd en is nog steeds in gebruik.

De kerk is een zaalkerk met een gewerkte dakruiter met twee geledingen en een houten lantaarn. De lantaarn is in 2023 gerestaureerd. Bij de restauratie in 1926 werden in de kerk een houten plafond aangebracht, de muren hersteld en kwam er een podium in plaats van de preekstoel.

Op 10 mei 1868 is het orgel ingewijd. Bij de plaatsing van het orgel speelde zich in de kerk een wonderlijk tafereel af. De befaamde orgelbouwer Petrus van Oeckelen uit Harenermolen had net twee vergulde ballen op het nieuwe orgel geplaatst, toen de kerk door de bliksem werd getroffen. De twee ballen waren verbrijzeld en de bliksem baande zich een uitweg door de toren zonder verder veel schade aan te richten. Van Oeckelen bevond zich net buiten de kerk. Het kerkorgel werd in 1999 tot Rijksmonument verklaard. Het orgel is een uniek exemplaar in zijn soort, aangezien het klavier zich achter het orgel bevind.

Het hof:

Achter de kerk is een parkachtig gedeelte met veel bomen, wat het hof wordt genoemd. In het hof is ook ‘Domies loantje.’ Een dominee wilde graag door het park lopen en heeft een apart pad aangelegd waardoor je rond kunt lopen. Aan de zijkant van het hof zit een toegangshek. Daarna volgt er een cirkelvormig pad. Als er begrafenissen zijn dan volgt men eerst de ene helft van de cirkel, na de begrafenis volgt men de ander helft van de cirkel. Dit is een verwijzing naar de cirkel van het leven. Dit hof vormt ook de toegang tot de huidige begraafplaats.

Begraafplaats

Het grasveld voor de huidige kerk is het oude kerkhof. In 1833 had koning Willem III een decreet uitgeroepen dat er niet meer in en om de kerk begraven mocht worden. Het oude kerkhof werd bedekt met zand en gras. In 1898 is de huidige begraafplaats in gebruik genomen. De begraafplaats is nog de enige Lutherse begraafplaats in Nederland. Verschillende Lutheranen uit het hele land worden hier begraven. De graven worden niet geruimd, vergelijkbaar met de Joodse traditie. Uniek is ook dat de begraafplaats toegankelijk is via een hof.