Monument

Groenendijkse molen

Za

Adres

Groenendijksepolder 2, Hazerswoude-Rijndijk

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Wie het vak van molenaar wilde leren kon lange tijd terecht in de Groenendijkse molen die vlak bij de spoorlijn Leiden-Utrecht staat. Volgend jaar, in 2027, is het 400 jaar geleden dat de timmerlieden Jan Pietersz en Pieter Jansz de molen bouwden ter vervanging van een voorganger. Voor het maken van de stenen voet waarop de molen rust waren 6700 stenen nodig.

Typerend aan de molen is dat hij sinds 1939 een schroefpomp aandrijft waarmee het water uit de polder omhoog wordt gepompt. De wieken zijn in dat jaar voorzien van stroomlijnneuzen, naar het ontwerp van de Hazerswoudse molenmaker en uitvinder Adriaan Dekker. Ook is er een vliegwiel onder de vloer aangebracht en kreeg de molen zijn huidige, gele kleur. Eenzelfde aanpassing aan de wieken is terug te zien in de korenmolen ‘Nieuw Leven’ aan de Dorpstraat in Hazerswoude-Dorp. Door de tijd heen was er soms ingrijpend onderhoud nodig. Zo kreeg molenaar Klaas ten Brink in 1760 de opdracht van het polderbestuur om het bovenhuis geheel uit elkaar te halen en opnieuw op te bouwen. Ruim een eeuw later, in 1884, moest molenaar C. Boers dat opnieuw doen. Gedurende de negentiende eeuw vatte men meer dan eens het plan op om de molen te vervangen door een stenen exemplaar. Daar is het nooit van gekomen; men hield het bij het steeds herstellen van de molen die er vandaag de dag nog staat. Tot 1911 woonde de molenaar met zijn gezin in de molen zelf. In dat jaar werd de naastgelegen molenaarswoning gebouwd.

De molen bleef tot 1959 voor de bemaling in bedrijf. In dat jaar plaatste men buiten de molen een motor die de schroefpomp aandreef. Kort na de aankoop door de Rijnlandse Molenstichting in 1966, werd de inmiddels al behoorlijk vervallen molen grondig gerestaureerd. In 1999 was een nieuwe grote restauratie nodig; hierbij werden onder meer beide roeden vervangen. Ook heeft men toen de uitmaalmogelijkheid sterk verbeterd: al jaren kon de molen maar beperkt uitmalen, omdat de boezemsloot via een te nauwe duiker uitkwam in de Oude Rijn. Inmiddels zijn in die sloot twee afsluitbare duikers aangebracht waardoor de uitmaalcapaciteit duidelijk is verbeterd. Ook kan door middel van een instelbare overstort circuitbemaling worden toegepast.

Anno 2008 waren er serieuze plannen om tot kort op de molen woningen te bouwen en een bedrijventerrein aan te leggen. Dit moest dan gerealiseerd worden in het gebied tussen de N11 en de Oude Rijn, tussen Zoeterwoude- en Hazerswoude-Rijndijk. Daarmee zal de polder wederom aanzienlijk kleiner worden en vermoedelijk ook de boezemkade verlegd. Mogelijk dreigt voor deze molen – de zoveelste in Rijnland – overplaatsing. Tot op heden is dit plan echter niet ten uitvoer gekomen.

 

Deel dit monument

Adres

Groenendijksepolder 2, Hazerswoude-Rijndijk

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Molen
Oorspronkelijke functie:
poldermolen
Architect:
Jan Pietersz. en Pieter Jansz. Arien Ariensz.
Bouwperiode:
1627
Huidige functie:
poldermolen
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Hazerswoude-Rijndijk