Fotograaf: Vicky van der Linden
Thema Open Monumentendag 2026: Veerkrachtig erfgoed
Op 12 en 13 september 2026 is het alweer tijd voor de 40e editie van dit grootste jaarlijks terugkerende, gratis culturele evenement van Nederland. Het thema van de Open Monumentendag wordt elk jaar op Europees niveau bepaald. Het thema van 2026 is “Heritage at risk”. De landelijke organisatie van het thema van dit jaar als volgt samen:
“Het thema ‘Heritage at risk’ benadrukt de toenemende bedreigingen voor het Europese erfgoed en roept op tot actie, vernieuwing en solidariteit. In Nederland vertalen we het thema naar Veerkrachtig erfgoed: in tijden van onzekerheid. Onze monumenten gaan al eeuwenlang mee en bescherm(d)en ons tegen gevaren van buitenaf, maar staan vandaag de dag zelf onder druk: van de impact door klimaatverandering tot de gevolgen van voldoende ‘handen aan de panden’. Toch tonen monumenten een indrukwekkende veerkracht. Ze herinneren ons er aan dat herstel, aanpassing en heruitvinding altijd mogelijk zijn. In dit thema onderzoeken we niet alleen de risico’s die monumenten bedreigen, maar zeker ook de kansen om ze sterker, relevanter en toekomstbestendig te maken.”
In samenspraak met verschillende Groningse erfgoedorganisaties hebben we ervoor gekozen om bovenstaande te vertalen naar een viertal subthema’s. Hieronder de subthema’s in het kort op een rijtje, met een korte toelichting hoe u hier met uw pand invulling aan kunt geven.
Valt uw monument onder de versterkingsopgave? Informeer bezoekers over de gevolgen hiervan voor uw monument. Wat zijn de risico’s? En waar liggen juist kansen?
Toon bezoekers wat er in uw pand aan verduurzamingsingrepen zijn verricht. Een monument toekomstbestendig maken vereist een specifieke aanpak. Wat is er mogelijk zonder afbreuk te doen aan de monumentale waarde? Of laat zien hoe duurzaam een monument van nature vaak al is: vanwege de lange levensduur en het gebruik van robuuste, herbruikbare materialen.
Vaak hebben monumenten door de jaren heen verschillende functies gehad. Informeer bezoekers over de verschillende bestemmingen die uw pand heeft gehad.
Nederland kampt met een structureel tekort aan gespecialiseerde vakmensen voor de restauratie en onderhoud van monumenten. Hier vragen we tijdens de Open Monumentendag van dit jaar aandacht voor. Ook gaan we inzetten op het enthousiasmeren van jongeren voor erfgoed.
