Nieuw Dordrecht bezit een beperkt aantal karakteristieke gebouwen en één daarvan is “het Witte Kerkje”. Het Witte Kerkje in Nieuw-Dordrecht is een charmant en historisch gebouw dat het dorpsbeeld al generaties siert. Dit kleine, witgekalkte kerkje staat bekend om zijn eenvoudige architectuur, vredige uitstraling en met een centrale plaats in de lokale gemeenschap.
De authentieke sfeer en het rustieke karakter van het Witte Kerkje maken het tot een geliefde locatie voor zowel inwoners als bezoekers. Het kerkje is bovendien een symbool van de geschiedenis en verbondenheid van de bewoners van Nieuw-Dordrecht.
Historie van Nieuw Dordrecht
In 1850 kocht de directie van de Drentsche Veen- en Middenkanaal Maatschappij, gevestigd te Dordrecht twee door een zandtong gescheiden veengebieden aan om die via het Oranjekanaal te ontginnen.
Het kanaal bereikte wel het westelijk deel (Oranjedorp), maar om het oostelijk deel (het Smeulveen) te bereiken stuitte men op technische moeilijkheden. Om het oostelijk deel te bereiken moest de zandrug doorgraven worden. Achteraf was de maatschappij hier toch niet zo gelukkig mee.
Het gebied was voor het grootste gedeelte bedekt met hoogveen, het afgraven loonde niet de moeite. De aanleg van het Oranjekanaal door de zandtong lukte ook niet en de Maatschappij besloot om hun veengronden in Zuidoost-Drenthe weer te verkopen.
In de Heerenstreek bij Nieuw-Dordrecht is een twintig eeuwen oude veenbrug opgegraven, een drie meter brede weg van balken en stammetjes door het veen.
Op de zandtong vestigden zich wat “kleine” boeren. De ontstane nederzetting werd door de Dordtse Heren Nieuw-Dordrecht genoemd. De boeren hielden zich bezig met de verbouw van boekweit, een gewas dat alleen op het hoogveen werd geteeld. Voor het verbouwen van boekweit pasten de boeren de zogenaamde brandcultuur toe. Met smeulende turfblokjes werden de akkers in brand gestoken. Als de brand uitgewoed was, waren de akkers bedekt met een laagje as, waarin de boeren het boekweitzaad uitstrooiden.
Korte historie van het kerkgebouw
Nieuw Dordrecht groeide langzaam. In 1874 werd de Hervormde Gemeente in Nieuw Dordrecht opgericht. De kerk is gebouwd in hetzelfde jaar is ontworpen door de architect, H.C. (Harm Cornelis) Winters. De bouwstijl wordt omschreven als een ambachtelijk, traditionele stijl.
In 1908 werd een vergunning verleend voor het vernieuwen van de kerk en het bouwen van een toren. Het witgepleisterde kerkgebouw bestaat uit vijf traveeën met rondboogvensters en heeft een zadeldak met donkere pannen. De uitgebouwde toren is voorzien van een wijzerplaat, een spits gedekt met leien, bekroond door een piron met windhaan. Opvallend zijn de lage ramen waardoor je zo naar buiten kunt kijken. Het halfronde flauw gebogen plafond in de zaal is afgewerkt met houten latten. De wanden zijn wit gepleisterd met gele lambrisering. Op de geplaveide vloer staan twee vakken met stoelen opgesteld voor concerten en uitvaarten. Sinds 2006 zijn er geen kerkdiensten meer. Het liturgisch meubilair met onder andere gemetselde preekstoel, een houten avondmaalstafel en het orgel zijn nog aanwezig op de stenen verhoging. Op de preekstoel ligt een prachtige oude statenbijbel uit circa 1637. De avondmaalstafel is gemaakt van hout uit het veen. De kerk bezit een tinnen avondmaalsstel. De drie tinnen borden dragen verschillende merken. Verder is er nog een avondmaalskan en twee avondmaalsbekers. Deze zijn bij de bouw van de kerk in 1874 aangeschaft. Het doopbekken in de houten doopbekkenhouder is van zilver. Er staat een zilvermerk met de letters VK, met daarboven een halve maan en twee bolletjes.
