Wandelroute Open monumentendag 2026 Roergebied en Donckse Bos

1. Buitenplaats Huys ten Donck, anno 1746
   In 1746 bouwde Mr. Otto Groeninx van Zoelen het huidige huis op de plaats van een voorganger. Het huis wordt aangemerkt als een van de mooiste patriciërs huizen van ons land. Het rococo interieur is zeer bijzonder.
2. Tiendgebouw
   De naam tiendschuur stamt af van het volgende gebruik: Boeren die land in gebruik hadden dat toebehoorde aan Huys ten Donck, moesten oorspronkelijk een tiende gedeelte van de opbrengst afstaan aan de eigenaar. Daartoe kwamen ze in de herfst hier bij elkaar. De tijden veranderen en toen de boeren pachtgeld gingen betalen, veranderde de naam en het gebruik van het gebouw in “de Salon”.
3. Zonnewijzer
   De oudste vermelding van de zonnewijzer is van 1765. De zonnewijzer staat op een gebeeldhouwde natuurstenen Lodewijk de XIV sokkel is gemaakt door J.P. van Baurscheit (senior).
4. Standbeeld Hercules en Antaeus uit 1710
   Het zandstenen beeld is vervaardigd door de beeldhouwer Jan Pieter van Baurscheit (senior). Het stelt een gebeurtenis uit de Griekse mythologie voor. Hier zien we de worsteling tussen twee Griekse godenzonen; Hercules en Antaeus. Hercules was een zoon van Zeus maar de boosaardige Antaeus was de zoon van de godin der aarde Gea en de god der zee Poseidon. Er ontstond een hard gevecht tussen beide halfgoden. Zolang Antaeus de aarde (zijn moeder) aanraakte was hij onoverwinnelijk. De slimme Hercules tilde Antaeus tijdens de worsteling echter van de grond op en slaagde er in hem te wurgen.
5. Ruïne
   In 1777 liet Mr. Cornelis Groeninx van Zoelen in het park nabij de oogvormige vijver deze klassieke ruïne bouwen. Het idee voor dit sierelement zou Cornelis Groeninx van Zoelen bij zijn bezoek begin jaren zeventig van de achttiende eeuw in Engeland hebben op gedaan. De van oorsprong Italiaanse architect Jan Giudici, die in Rotterdam werkte, zorgde voor het ontwerp. Het bouwwerk vertoont grote overeenkomsten met de Romeinse triomfboog van Orange. Deze in klassieke stijl gebouwde ruïne is uniek in Nederland.
6. Speelhuisje
   Nadat drie kinderen en hun moeder de besmettelijke (en toen vaak dodelijke ziekte) roodvonk hadden overleefd, liet hun opgeluchte vader in 1808 het speelhuisje bouwen. Het huisje bestaat uit een kamer, aangekleed met mooie bordjes aan de wanden, een kacheltje, stoeltjes, een tafeltje en kastjes. In houten achterhuis was de stal voor een pony. Onder toezicht van de gouvernante speelden de kinderen met de wip, de schommels of op de zandhoop.
7. Donckse huizen/Roergebied
   Er was een groot te kort aan woningen voor arbeiders in de scheepsbouw. Om wat aan het woningtekort te doen werd door de familie Schram van de gelijknamige scheepswerf de bouw van eerst 52 en daarna voor 10 woningen mogelijk gemaakt.
   De huizen werden tussen 1923-1927 gebouwd en ondergebracht bij een woningbouwvereniging. De woningen werden later te koop aangeboden aan de bewoners.
8. Sint Theresiakapel
   Gesticht door pater Kool. Het monument is ingewijd op 3 oktober 1930. De vormgeving is ontleend aan middeleeuwse kerken met steunberen. De kapel heeft hoge, spitse vensters met glas in lood ramen. De toren met klok aan de voorzijde is een echte blikvanger. De architect was H.P.J. de Vries, winnaar van de prestigieuze Prix de Rome bekend om zijn rooms katholieke  kerken.  De kapel is in gebruik door de parochie Sint-Joris.
9. Oorlogsmonument
   Het monument herinnert aan het bloedige drama dat hier op 8 mei 1945 plaats vond, drie dagen na de Duitse overgave. Daarbij kwamen 8 burgers om.
   Bij de arrestatie van drie vrouwen in Bolnes, die met Duitsers waren omgegaan, was een omstander gewond geraakt. De vrouwen en gewonde werden naar de woning van de huisarts aan de Donckselaan nr 4 gebracht. Terwijl de dokter de aangevoerde gewonde behandelde, controleerde de aanwezige agent een passerende auto met daarin een Duitse officier met zijn Nederlandse vriendin. De officier toeterde om hulp. Die kwam van nog niet ontwapende Duitse soldaten die in Donckse bos gelegerd waren. In het wapengeweld dat volgde raakte de dokterswoning zwaar beschadigd. Van de mensen die zich in woning hadden verschanst scheiden de Duitsers de vrouwen en kinderen van de mannen. De mannen, onder wie dokter Berger, werden tegen de garage gezet en doodgeschoten. De daders zijn nooit veroordeeld.