Historische route Rijsoord: 2.7 km.

Het ontstaan van Rijsoord hebben we met name te danken aan graaf Willem III (Graaf van Holland en Zeeland) en zijn secretaris Gerard Alewijnsz. Die werd tot ambachtsheer benoemd in 1332. Hij stichtte de kerk en wilde van Rijsoord het marktcentrum van de Zwijndrechtse waard maken. Dat is het niet geworden. Eeuwenlang stonden in de Heerlijkheid Rijsoord niet meer dan 15 huizen en telde ca. 100 inwoners.

1. Parkeerplaats
   Een royale parkeerplaats voor bezoekers van het Waalbos, de molen en Ross lovell.
2. Bezoekerscentrum De IJsvogel (Waalweg 9a, 2988 CH Rijsoord)
   Het bezoekerscentrum heeft zijn bijzondere vorm, een grasheuvel, verkregen omdat het de molen niet in zijn windvang mocht hinderen. U kunt in het bezoekerscentrum terecht voor informatie over de Rijsoordse Molen, het Waalbos en andere natuurgebieden. Ook kunt u hier terecht om de inwendige mens te versterken.
3. De Rijsoordse korenmolen Waalweg 11, rijksmonument
   De molen uit 1822 maalde met 2 stenen. Met de ene steen maalde de molenaar graan voor menselijke consumptie, de ander was voor het veevoer. De molenaars de Kool maalden van 1822 tot 1959, daarna werd de molen stil gezet. In 1991 verhuisde de molen van de Waaldijk naar de huidige plek. Na een ingrijpende restauratie draaiden in 1993 de wieken weer.
4. Restaurant Ross Lovel, Rijksstraatweg 67 uit ca. 1800, rijksmonument.
   Hier staat al ruim 350 jaar een herberg. Het was tevens een tolhuis (tot 1870), rechthuis, pension, hotel, café, restaurant en tot 1855 ook nog raadhuis. Reizigers konden hier even op verhaal komen omdat er toch gestopt werd om tol te betalen en om de paarden van de koets te wisselen. Voor de herberg stond een houten wisselstal, daarin stonden in de zomer ongeveer 15 paarden en in de winter 30 paarden. Overtollige paarden werden in het voorjaar verkocht. In 1890 brandde de wisselstal af.
5. Nederlands Hervorm Kerk, Rijksstraatweg 43, rijksmonument
   Deze kerk is in 1832 gebouwd op de plaats van zijn bijna 500 jaar oude voorganger. Van de afgebroken kerk is nog een portaaltje in Lodewijk XV stijl uit 1764 behouden gebleven. Dit is aan de buitenzijde te zien. In de zuidmuur zit een gevelsteen met wapen uit 1661 die afkomstig is uit de afgebroken pastorie.
   Er naast stond de dorpsschool. Ook bewoners van de overzijde van de Waal, de Waaldijk en de Pruimendijk hoewel behorende bij Ridderkerk maakten gebruik van de kerk en de school.
6. Dit was het hoofdkantoor van Vlasserij Van Nes , Rijksstraatweg 33, gemeentelijk monument.
   Aan de dijken in Rijsoord en Oostendam stond in de 19e eeuw een aaneenschakeling van kleine vlasserijen. Naast landbouw en wat veehouderij was de vlasserij het hoofdmiddel van bestaan.
   De Vlasserij Van Nes was een der grootste handelshuizen van de vlaswereld. In de 20^e eeuw nam het belang van vlas geleidelijk aan af. Naast het monument uit 1957 staat een pakhuis dat is verbouwd tot appartementencomplex.
7. Vlasjongetje
   Het beeld houdt de herinnering levend aan de tijd dat Rijsoord een bekend vlasdorp was.
   Het eerste beeld uit 1988, het bronzen Vlasjongetje van de kunstenaar Marianne Kievits werd in 2012 gestolen en is in 2014 vervangen door een kunstwerk van de Rijsoordse kunstenaar Joop Horsten. Het toont een silhouet van het Vlasjongetje en is gemaakt van het roestkleurige cortenstaal.

In de vlasserij was het hard werken.
Werkdagen van 13 uur tegen een weekloon van 3,5 of 4 gulden waren heel gewoon. Om die reden moesten ook de vrouwen en kinderen meewerken om te overleven. Soms stalden vrouwen hun kinderen op het werk in een ton. Ouderen vrouwen die niet meer konden werken vingen heel jonge kinderen op. Om de kroost zoet te houden kregen de kinderen soms ‘s avonds zgn. ‘slaapballen’, zakjes papaverzaad om op te sabbelen. Deze ballen waren gewoon te koop bij de bakker of de kruidenier. De kinderen bleven op deze manier de andere morgen lekker lang doorslapen omdat ze volledig stoned in de wieg lagen.

8. Schalksedijkje
   Het Schalksedijkje maakt onderdeel uit van de omdijking van de Waal in 1332. In dat jaar werd een dam in de Waal werd gelegd te Oostendam en te Heerjansdam.
   Op de dijk nabij de brug stonden enkele arbeidershuisjes. De oudste twee herkenbare arbeiderswoningen dateren uit 1792.
9. Bungalowpark ‘Thomsensoord’ 1960
   Aan de Sandelingeweg, hebben eind jaren vijftig, arbeiders van Thomsen’s Havenbedrijf samen zelf 17 bungalows gebouwd. Muller Thomson zorgde voor de financiering. Architect H. Th. Wijdeveld (1885-1987) bracht niets in rekening. Het werk deden de arbeiders zelf in de weekends en avonduren. Toen de woningen gereed waren, werd tijdens het feest op 19 november 1960, het bronzen beeld de drie dansende kinderen van beeldhouwster Hank Hans onthuld. De woning op nr. 2 is nog origineel.
10. We komen langs een restant van De Nes.
    Een ‘nes’ is een landtong gevormd door meanderende rivieren.
    Een gedeelte van het Nesgebied is in 1930 en volgende jaren verloren gegaan door de aanleg van de A16. Niet zo lang geleden is het eilandje vergraven en heeft het zijn huidige vorm gekregen.
    Het aan de andere kant van de A16 gelegen terrein rond de Neshoeve maakte deel uit van het zelfde gebied.
11. Verdwenen kasteel; hoek Pruimendijk en
    de Govert Flohilstraat
    Bij graafwerkzaamheden werden in 1963 de funderingsresten van een 15 meter lang gebouw gelegen aan een 8.5 meter brede gracht gevonden. De resten waren van het poortgebouw. De muurresten waren ongeveer even dik als van de ruïne Huis ten Woude in Slikkerveer. Beide burchten zijn door de overstromingen in 1373 en 1374 vernield. De borchhoeve in Rijsoord is nooit meer herbouwd.
12. Rijsoordsestraat
    Tot 1821 lag de brug recht voor de Rijsoordsestraat.
    Wat nu de Rijsoordsestraat is, heette vroeger de Veerweg en later de Breestraat.
    Iedereen die over de brug moest kwam door de Rijsoordsestraat. Het was de hoofdstraat van de wijk Rijsoord en waar dus ook de middenstand zat. Na verlegging van de brug werd het een doodlopende weg, De straat was nog een aantal jaren met een houten bruggetje verbonden met de brug, nu is er een opstap met betonnen treden.
13. Brug over de Waal
    Oorspronkelijk werden de reizigers over de nog veel bredere Waal overgezet met een veerschuit. In de eeuw voor 1543 was de Waal ter plaatste steeds meer versmalt zodat de veerschuit in dat jaar door een brug vervangen kon worden.
    Tijdens de aanleg van de Rijksstraatweg 1820/1821, werd een aan het toenmalige verkeer aangepaste nieuwe brug gelegd.
    De Rijksstraatweg verbond Rotterdam met Dordrecht en was onderdeel van het internationaal tracé tussen Parijs en Amsterdam. Tussen 1905 en 1941 reed er een stoomtram over de brug. De stoomtram werd gebruikt voor vervoer van passagiers, vlas en andere akker en tuinbouwproducten.
    De reis tussen Barendrecht (station Middeldijk) en Zwijndrecht duurde drie kwartier.