Zelden van Passe, ook wel de Grote Westeinder, is de naam van een karakteristieke poldermolen in Zoeterwoude, gelegen in de Groote Westeindsche polder aan de rand van het dorp. De molen werd gebouwd in 1642 en behoort tot de oudste nog bestaande watermolens in de regio. Hij werd gerealiseerd na de samenvoeging van meerdere kleine poldertjes, met als doel het waterbeheer in het gebied te centraliseren onder één krachtige bemaling. De molen heeft eeuwenlang een cruciale rol gespeeld in het drooghouden van het veenweidegebied rond Zoeterwoude, waar het waterpeil voortdurend nauwkeurig moest worden gereguleerd om landbouw mogelijk te maken.
De naam ‘Zelden van Passe’ verwijst naar het feit dat de molen voor de boeren in het gebied niet altijd even praktisch was, omdat het waterpeil voortdurend in balans moest worden gehouden tussen voldoende drooglegging en bevaarbaarheid van de sloten. Hierdoor kwam de molen letterlijk ‘zelden van pas’, wat de naam verklaart.
In het jaar dat Zoeterwoude 750 jaar bestaat, herinnert Zelden van Passe ons aan de eeuwenlange strijd én samenwerking met het water. Het is een monument dat laat zien hoe essentieel waterbeheer altijd is geweest voor het ontstaan en voortbestaan van het dorp.
