Werkgroep Watersnood ’26, de Historische Vereniging Tweestromenland en heemkundekring Pagus Balogye stonden in 2026 uitgebreid stil bij de watersnoodramp van 1926. Daartoe behoorde de realisatie van het monument ‘Een kranige daad’, dat precies op de plek staat waar koningin Wilhelmina voet aan wal zette.

Watersnoodsramp 1926
Op oudejaarsdag breekt de Maasdijk ’s ochtends tussen Overasselt en Nederasselt door. Men was gewend aan hoogwater, maar deze doorbraak overviel iedereen. Het kolkende water sloeg een gat dat uitgroeide van 60 tot wel 200 meter breed. Terwijl kerkklokken luidden om de bevolking te waarschuwen, stroomde het water met een vernietigende kracht en snelheid de polders in. Het water bereikte de omliggende dorpen in enkele uren en veel mensen moesten vluchten. Het landschap veranderde in hoog tempo in één grote watervlakte.

Op Nieuwjaarsdag arriveerden mariniers uit Den Helder met materiaal om mensen en vee te evacueren en de slachtoffers van voedsel te voorzien. Een dag later bezocht koningin Wilhelmina met prins Hendrik het rampgebied, waar ze in Balgoij aan wal gingen. Bij de hooggelegen pastorie toonde de koningin haar medeleven aan de slachtoffers, maakte een praatje met de plaatsvervangende pastoor en deelde eigenhandig brood uit aan de getroffenen. Er vielen geen doden, maar de schade in het van oudsher arme gebied was immens. Huizen en boerderijen waren verwoest, veel vee was verdronken en oogsten waren verloren.

De ramp kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Door gesteggel over wie de dijkverzwaring moest dragen, was de dijk door aanhoudende regen en smeltwater steeds kwetsbaarder geworden. Een beukende zuidwesterstorm zorgde uiteindelijk voor de noodramp. Nadien weigerde de overheid de ramp als nationale ramp te erkennen, waardoor overheidssteun uitbleef. Dankzij landelijke inzamelingsacties en gulle giften van de paus en de koningin kwam de hulp toch op gang. Toen bleek dat vooral arme keuterboertjes werden overgeslagen bij de schadevergoedingen, sprong dagblad De Telegraaf voor hen in de bres.

Het monument
‘Een kranige daad’ is ontworpen door kunstenaar Gerard Peters. Het toont het silhouet van de koningin en haar gevolg in cortenstaalplaat, die in een boot geplaatst is. Het monument staat symbool voor de saamhorigheid en de steun in tijden van nood.