Van Veilinggebouw tot Huiskamer van Aalsmeer
De Oude Veiling aan de Marktstraat is een belangrijk pand voor de geschiedenis van Aalsmeer. Het is van belang geweest voor de economische en sociaal culturele ontwikkeling van het dorp. Het is een uitbreiding van het veilinggebouw dat in 1912 was gebouwd; de Centrale Aalsmeersche Veilingsvereeniging (C.A.V.)
Het is ontworpen door Jan Willem Luik (1875-1927) die behalve bouwmeester ook gemeente-opzichter en brandweercommandant was. Op 12 januari 1917 werd het gebouw in gebruik genomen. Aangezien er niet meer kon worden uitgebreid en het toenemende autoverkeer steeds meer hinder ondervond in de smalle Marktstraat, werd verhuisd naar de van Cleeffkade.
Tot 1932 had het veilinggebouw niet alleen dienst gedaan voor de aan- en afvoer van snijbloemen, maar ook als ruimte voor oefenavonden en uitvoeringen van de turn-, de zang en muziek- en toneelvereniging. Zelfs de Doopsgezinde kerk maakte gebruik van de zalen toen het oude kerkgebouw was gesloopt voor nieuwbouw. De Oude Veiling had zowel betekenis gehad voor de welvaart als voor het welzijn van het Dorp.
Wegens gebrek aan alternatieve ruimte kwam al snel het idee op om er een verenigingsgebouw van te maken. Dat ging echter niet vanzelf. In De Meerbode van 16 januari 1932 is te lezen dat het in maart 1931 onder de hamer werd gebracht, zonder gevolgen. De verkoop staakte. Een actie die met gejuich werd ontvangen, met name door de turners en turnsters. Voor het veilingbestuur was het signaal duidelijk en men ging in gesprek met de verenigingen. Dat leidde tot de oprichting van de ‘N.V. tot Exploitatie van het gebouw ‘De Oude Veiling’. Die bracht met succes aandelen op de markt en beschikte al snel over het vermogen om de Oude Veiling voor de gemeenschap te behouden.
Architect J.F. Berghoef (1903-1994) was bereid om geheel belangeloos een plan te maken. Het gebouw onderging een geweldige metamorfose. Van schilderachtig eclectisch naar een gracieuze monumentaliteit. Het riep, vooral wanneer de zon scheen en de diepliggende ramen en uitgebouwde goten hun schaduwen wierpen, associaties op met de stedelijke architectuur van Italïe. Niet zo gek, in 1930 ging Berghoef samen met Granpré Molière en van Epen op reis naar Italië om daar de stedelijke bouwkunst te bestuderen. Verona, Venetië, Ravenna en Bologna werden bezocht, waarna Granpré Molière en van Epen terugkeerden en Berghoef doorreisde naar Florence, Siena en San Gimignano. Siena, de baksteenstad, werd zijn favoriet. Een studiereis die bepalend is geweest voor de ontwikkeling van Berghoef.
Van binnen was de grote veilingzaal geschikt gemaakt voor uitvoeringen, concerten, filmvoorstel-lingen en feestpartijen. In wat nu de Oude Veiling is waren verdiepingsvloeren aangebracht en ruimtes gecreëerd voor kleine bijeenkomsten en vergaderingen. Er was zelfs een bibliotheek met een eigen in- en opgang. Berghoef had niet alleen rekening gehouden met de wensen van elf betrokken verenigingen maar ook met die van het bestuur om er een exploitabel gebouw van te maken.
In het Nieuw Aalsmeers Tijdschrift NAT met als onderwerp ‘Verenigt U’ (voorjaar 2010) stelt Lenie Paul in een vraaggesprek met Leo van Erp: ‘Vraag elke willekeurige Aalsmeerder van boven de 55 naar de rol van De Oude Veiling in zijn leven en hij barst los. Zoete herinneringen komen op, variërend van Volta avonden tot muziekuitvoeringen met bal na, van toneelstukken van Opgang’ tot prijsuitreikingen van de bloemenvaktentoonstelling.
Toch werd het minder, de TV drong de huiskamers binnen, sporthal de Bloemhof verscheen en de grote stad werd makkelijk bereikbaar. De veiling kwam in particuliere handen, de grote veilingzaal werd gevuld met kegelbanen. In het restaurant kwam een nieuwe bar en het biljart kon hydraulisch worden opgeborgen. De opkomst van de jeugdcultuur bracht nieuw leven in de Oude Veiling. In de bovenzaal werden films gedraaid, 2 maal op één avond Die Blechtrommel, en in de mudvolle veiling-zaal traden Hazes, Golden Earring en Doe Maar op. De buren klaagden over geluidsoverlast, de gemeente stelde eisen en de eigenaar kon daar niet aan voldoen. In juli 1983 sloot hij de deuren.
De gemeente kocht het pand, sloopte het achterste deel en op de oude fundering verrees een bibliotheek. Over de verkoop van het voorste deel ging de gemeente in onderhandeling met de Pannenbar-exploitant Berry Nijmeijer. Die wilde er een restaurant met zaalverhuur van maken. AB raadslid Coq Scheltens dacht daar anders over. Die zag, samen met Stichting Toonbeeld, meer in een sociaal-cultureel centrum. Tijdens een bewogen raadsvergadering in februari 1985 kreeg ze wel de wethouder en de fractie van de PvdA achter zich, maar niet het CDA en de VVD en die hadden de meerderheid.
Het avontuur van Nijmeijer duurde niet lang, een Chinese eigenaar nam het over. Ook dat sloeg niet aan, evenmin het idee van een culinair restaurant. In 2001 werd het gekocht door Gert de Weert. Die restaureerde het gebouw, het bar- restaurant gedeelte op de begane grond bleef en de grote bovenzaal werd ingericht als galerie met religieuze beelden. Ook geschikt voor tijdelijke tentoonstellingen met moderne kunst. Hij hield het vol tot 2008, het jaar van de economische crisis.
Nieuwe eigenaar werd Leo van Erp, een betrokken Aalsmeerder die het culturele en maatschap-pelijke leven van Aalsmeer een warm hart toedroeg. Met vrienden en gelijkgestemden werden de ruimtes, met oog voor zowel het nu als de traditie, ingericht. In de bovenzaal traden groepen op, was er ruimte voor toneel, film, exposities, politieke avonden, lezingen samen met de bibliotheek en een Talk of the Town op zondagmiddag. Helaas, ondanks de kwaliteit van het aanbod en initiatiefvoorstel van een burgerinitiatief dat door de Raad in aangepaste vorm werd ondersteund, lukte het hem niet zijn hoofd boven water te houden. Op 27 juli 2014 schonk hij in de Oude Veiling een afscheidsborrel.
Plannen voor een nieuw cultureel centrum waarbij ook de bibliotheek was betrokken, ‘Het Cultuurhuis’ genoemd, waren al in 2011 door architect Joop Kok in samenspraak met Janna van Zon en Ton Offerman aan de politiek gepresenteerd. Blijkbaar had het rijpingstijd nodig, in 2015 kocht de gemeente het pand aan om het samen met de bibliotheek een sociale, culturele, educatieve en maatschappelijke invulling te geven: ‘de Huiskamer van Aalsmeer’.
In 2018 is de Oude Veiling in combinatie met de bibliotheek grondig verbouwd. Er werkten een groot aantal organisaties samen. Ons Tweede Thuis, Bibliotheek Amstelland, het Cultuurpunt en ESA die verantwoordelijk is voor het beheer, onderhoud en verhuur van de zalen. De inhoudelijke ‘agenda’ van het pand wordt door de gebruikers in gezamenlijkheid bepaald.
