Gemaal Van der Breggen aan de Vriezekoop is nauw verbonden met de geschiedenis van de Wassenaarsche Polder.Voordat het gemaal werd gebouwd, stonden op deze plek de molens De Vos en De Wolf. Samen met twee andere molens zorgden zij voor de bemaling van de polder. Toen de behoefte aan een efficiëntere manier van bemalen toenam, werd in 1879 besloten een stoomgemaal te bouwen. De eerste steen werd dat jaar gelegd en op 1 november werd het gemaal officieel in gebruik genomen.

Het stoomgemaal betekende het einde van de functie van de molens. De Vos en De Wolf werden verkocht en verdwenen uiteindelijk uit het landschap. Het gemaal werd bediend door machinisten, die vaak met hun gezinnen in de omgeving woonden. Hun werk was van groot belang voor het drooghouden van de polder. In 1916 werd besloten de stoominstallatie te vervangen door een elektrisch gemaal. Tijdens de werkzaamheden bleef de bemaling doorgaan met een tijdelijke locomobiel en stoommachine. In 1917 kwam het elektrische gemaal in bedrijf. Het stoomgemaal had daarmee 38 jaar dienstgedaan.

Omdat de machinekamer daarna overbodig was geworden, werd het voormalige ketelhuis in 1920 verbouwd tot machinistenwoning. De oude, leegstaande machinistenwoning werd later afgebroken. In 1994 kwam er naast het oude gemaal een nieuw, volledig automatisch gemaal, waardoor de functie van de machinist definitief verdween. Het huidige gemaal Van der Breggen wordt inmiddels bewoond.

Het gemaal markeert daarmee een belangrijke overgang in de geschiedenis van de polder: van windkracht naar stoomkracht en uiteindelijk elektrische bemaling. Hoewel het oorspronkelijke gemaal en de molens grotendeels uit het landschap zijn verdwenen, herinneren de naam en de plek aan de lange geschiedenis van waterbeheer in Vriezekoop.

Bron: Rondje Vriezekoop van Tom Mollers en Jan Boere

Meer informatie over het Open Monumentendag programma in Kaag en Braassem is te vinden op www.kaagenbraassempromotie.nl.