Elk landschap is de spiegel van de samenleving die het bewoont.

In de oosthoek van de Stommeerpolder, begrensd door een spoordijk, de Algemene Begraafplaats en de Molenvliet, ligt het Seringenpark. Een verbindingsweg richting Amstelveen verdeelt het park in een woon en wandelgebied.  Het wandelgebied is op initiatief van tuin- en landschaps-architect C.P. Broerse ingericht, het woongebied is tot stand gekomen door de intense samenwerking van stedenbouwkundige M.F. Duintjer, architect H. Salomonson en tuinarchitect C.P. Broerse.

De bloemenmarkt zet Aalsmeerse kwekers aan tot het telen van seringen

In de wintermaanden lag de reguliere bloementeelt in de buitenlucht volledig stil. Er waren nauwelijks verse snijbloemen beschikbaar. Ja, door seringenstruiken in het najaar van de akkers te halen en in verwarmde kassen te plaatsen (forceren of ’trekken’), konden kwekers vanaf december — midden in de winter — bloeiende takken leveren, maar dan wel uit Belgïe of Frankrijk. Seringen waren hierdoor een van de allereerste snijbloemen die ’s winters op de bloemenveilingen verschenen.

Winterbloemen waren in die tijd een ultiem luxeproduct. Alleen de rijke elite, adellijke landgoederen en kerken konden zich deze kostbare decoraties rond de kerstdagen en in het vroege voorjaar veroorloven. De exclusieve uitstraling en de heerlijke geur van de sering sloten perfect aan op deze vraag naar high-end bloemen.

Omdat het aanbod zo laag was en de vraag vanuit de welgestelde klasse (ook voor de export) zo hoog, brachten de seringen in de wintermaanden enorm veel geld op. Uit de bloemenmarkt kwam dan ook de vraag of Aalsmeerse kwekers hen niet van seringen zouden kunnen voorzien.

Het werd een succes, vooral dankzij de unieke bodemgesteldheid van de veenakkers in Aalsmeer en de bestaande vakkennis van lokale kwekers. Sinds het eind van de 19e eeuw is deze specifieke vorm van tuinbouw uitgegroeid tot een wereldwijd uniek ambacht. Het zette Aalsmeer als bloemenstad internationaal op de kaart.

Landschaps-architect C.P. Broerse komt met het idee van een Seringenpark                                                                                                                                                             Voor C.P. Broerse (1902-1995), adviseur voor de gemeente Aalsmeer en directeur van de Plantsoenendienst van de Gemeente Amstelveen en ontwerper van heempark De Braak (1939), het Jac. P. Thijssepark en het Koos Landwehrpark, was dat de aanleiding om al tijdens de oorlogsjaren een plan voor te leggen om de rijke Aalsmeerse seringenteelt te eren met een zo compleet mogelijke collectie seringenvariëteiten. “Kort….te kort was hun glorietijd en weinigen, te weinigen genoten ervan. Daarom komt er een seringen-park, waar vele vormen in tal van kleuren  de gelegenheid krijgen zich in de open lucht tot volle wasdom te ontplooien,” was zijn pleidooi. Burgemeester D.H. Peereboom Voller stelde zich gereserveerder op: “de grote bloemenfabriek Aalsmeer levert zijn geurig en kleurig product dagelijks aan de veilingen en pas na de verspreiding daarvandaan over het land beginnen de bloemen hun eigenlijke sfeer te krijgen. In Aalsmeer is bloem en potplant handelsproduct. Slechts weinig verzorgde tuinen, geen parken en toch het Seringenpark! Ja, maar dat heeft niet voornamelijk de bestemming tot verpozing tussen Flora’s kinderen; het is een wetenschappelijke verzameling in een esthetische groepering, typisch voor Aalsmeer en betrekkelijk voor kenner en leek.

In alles lijkt het erop dat het park er vooral gekomen is dankzij de inzet en volharding van Broerse. Men gunde hem veel, maar niet alles, geen onderbeplanting of opeenvolging van omsloten open ruimtes zoals in de heemparken in Amstelveen, dat paste niet bij Aalsmeer.

Wandelgebied Seringenpark een monument                                                                                     Nadat de hoogtijdagen van de sering voorbij waren en bezuinigingen ook Aalsmeer troffen, werd er op het onderhoud en het beheer van het park beknibbeld. Er verdwenen steeds meer seringenstruiken, niet alleen vanwege ouderdom, maar ook vanwege de slechte grond  en gebrekkige drainage. In 2011 was de toestand van het park zo achteruit gegaan dat een vijftal bezorgde bewoners de Werkgroep Behoud Seringenpark oprichtte. Dankzij de medewerking van de gemeente Aalsmeer leidde dat tot een totale renovatie van het park. Sinds 2013 is het park een gemeentelijk monument. In de motivatie van de advies-commissie van WZNH wordt gemeld dat het Seringenpark aan alle criteria voldoet. Niet alleen stedenbouwkundig, de interactie met de omliggende wijk, tuinhistorisch, belangrijk ontwerp van de bekende tuinarchitect C.P. Broerse, of cultuurhistorisch, weerspiegelt de rijke geschiedenis van de Aalsmeerse seringenkweek,  maar ook wat betreft de zeldzaamheidswaarde, Nergens anders in Nederland vind je zo’n grote, levende verzameling historische seringenrassen op één locatie. Het behoeft dus geen betoog dat dit waardevolle en unieke park een bovengemiddelde bescherming en verzorging verdient. Dat betreft niet alleen het algemene onderhoud maar vooral de seringen.

De werkgroep is inmiddels omgevormd tot ‘Stichting Behoud Seringenpark Aalsmeer’ en staat er sinds 2020 dankzij ‘Right to Challenge’ een vakbekwaam hovenier aan het roer.

Hein Salomonson (1910-1994)

Hein Salomonson behoort tot de 2^e generatie architecten van het Nieuwe Bouwen. Als redacteur van het tijdschrift Goed Wonen geeft hij mede vorm aan het moderne wonen in de jaren vijftig en zestig in Nederland.  Tijdens zijn opleiding in den Haag en Wenen bij Josef Hoffman, werd hij gegrepen door de experimentele, moderne architectuur van de Stijl en het Nieuwe Bouwen. Na een zomer op het atelier van Le Corbusier te hebben doorgebracht vestigt  hij zich in Amsterdam.

De opdracht voor 44 bejaardenwoningen en een gemeenschappelijk verzorgingshuis krijgt Salomonson in 1953 op voorspraak van Marius Duintjer, medelid van ‘De 8’ voor de oorlog en stedebouwkundige en supervisor van de gemeente Aalsmeer. Bij de terrein-aanleg werkt hij nauw samen met Broerse. ‘Bij het Ontwerp wordt een poging gedaan, door het verspringen van de huisjes binnen de blokken, de bewoners een gevoel van vrijheid te geven. Een ruim dakoverstek boven de ingeklemde terrasjes zorgt voor verdere beschutting. Ter voorkoming van eentonigheid krijgt ieder huisje in een blok een voordeur met een andere kleur. De huisjes bevatten een kamer, slaapkamer, keukentje met doorgeefluik naar de kamer, een schuurtje met een kolenkit en een in 1954 als modern omschreven douche. De slaapkamer is door middel van een schuifwand verbonden met de woonkamer. Hierdoor is er permanent contact met kamer en terrasje mogelijk. Het verzorgingsgebouw omvat een directiewoning en een aantal gemeenschappelijke faciliteiten zoals een grote keuken, vier logeerkamers, een knutselruimte en een wasruimte. In 1964 volgt een vervolgopdracht voor een in 1953 reeds voorzien rusthuis voor 50 bejaarden. Dit tehuis krijgt een getande hoofdvorm, aansluitend bij de vorm van de eerder gebouwde huisjes.

De ogenschijnlijke eenvoudige huisjes zijn subtiel in het landschap gesitueerd en creëren door middel van uitbouwtjes en terrassen, fraaie overgangen naar het openbare groen-gebied.  Opzet van plattegrond, situering van functies, zorgvuldige detaillering en evenwichtig gebruik van materialen zijn kenmerkende elementen voor de architectuur van Salomonson zoals beschreven door Niek Smit in Schijnbare Eenvoud  Hein Salomonson architect 1910-1994. In deze bibliografie is ook het woonhuis Van Loghem in Kudelstaart opgenomen. Een geslaagde poging om een klassiek huisje te bouwen. Hierin gaat de traditionele ‘boerenschuur’ een synthese aan met het moderne idioom van Salomonson. Net als veel van zijn overige werken gesloopt. De uitspraak van Willem Sandberg dat ‘Salomonson rijke mensen sober leerde te leven’ gaat niet langer op.

Woongebied Seringenpark een Beschermd Dorpsgezicht

Na een in 2011 door Bureau Landzij in opdracht van de gemeente uitgevoerde  ‘Globale Cultuurhistorische Analyse’ stelt men het volgende: het dorpsgezicht Seringenpark is te karakteriseren als een samenhangend woningcomplex in een parkachtige omgeving gebouwd tussen 1953-1955 naar ontwerp van de architect Hein Salomonson. De omschrijving in de Monumentenwet van het beschermde stads- of dorpsgezicht als groep van onroerende zaken die van algemeen belang zijn wegens hun schoonheid, hun onderlinge ruimtelijke of structurele samenhang dan wel hun cultuurhistorische waarde is hier evident van toepassing aangezien de woningen als één samenhangend complex met grote zorgvuldigheid zijn ontworpen in relatie tot de parkaanleg van tuinarchitect C.P. Broerse. Het instrument van beschermd dorpsgezicht is bij uitstek geschikt voor dit bijzonder kwetsbare gebied omdat het hier niet zozeer gaat om bescherming op detailniveau maar om het karakter van de architectuur in samenhang met de groenstructuur.