Station Aalsmeer 1911

J.G. Wattjes (1842-1922)

Hier ligt zowel het vertrekpunt naar de architectuuropvattingen van het verleden, de 19^e eeuw, als die naar de toekomst. De architect van dit gebouw, J.G. Wattjes (1842-1922), was een van de eerste studenten bouwkunde aan de Polytechnische school in Delft waar prof E.H. Gugel en prof J.F. Klinkhamer de eerste hoogleraren waren. Met name Gugel was bepalend voor de denkwijze van Wattjes. Hij bracht uit Duitsland de voorkeur voor de Renaissance mee, een bouwkunst  gebaseerd op de klassieken maar dan met ruimte voor de eigen creativiteit van de ontwerper en rekening houdend met land en klimaat. De renaissance was tevens de tijd van de opbouw van de natie, hetgeen zou uitmonden in de Gouden Eeuw. De neorenaissance was vanuit deze optiek tevens een reactie op een te dominant lijkende neogotiek. Deze werd door velen gezien als exponent van het rooms-katholicisme en ervaren als tegengesteld aan het veronderstelde protestantse karakter van de natie.

Geheel volgens deze denkwijze is dit in verblendsteen en Oberkircher zandsteen opgetrokken gebouw uitgevoerd. De hoge geknikte leidaken laten invloeden zien uit de Duitse villabouw.

Bij zijn benoeming als hoogleraar hield Wattjes een inaugurale rede met als titel: De Verhouding van de Bouwkunst tot Wetenschap, Techniek en Kunst. De relatie tussen kunst en techniek was essentieel voor hem. Het verklaart zijn interesse in nieuwe ontwikkelingen en zijn affiniteit met het Nieuwe Bouwen. De gedachte dat nieuwe technieken en materialen tot gebouwen met een natuurlijke schoonheid zou leiden, vond hij te dogmatisch. Voor hem bleef het kunstenaarschap, de wijze waarop techniek en materialen werden geïnterpreteerd en toegepast, nog volop van betekenis.

Hij is vooral bekend geworden als publicist, hij liet het buitenland kennismaken met Nederlandse architectuurontwikkelingen en omgekeerd maakte hij door zijn vele publicaties de internationale bouwkunst toegankelijk voor een groot Nederlands publiek.

Station Aalsmeer is een voormalig kopstation aan de Haarlemmermeer-spoorlijnen: Aalsmeer – Amsterdam Willemspark, Aalsmeer – Haarlem en Aalsmeer – Nieuwersluis-Loenen, die werden aangelegd door de Hollandsche Electrische-Spoorweg-Maatschappij (HESM). Het stationsgebouw, wijkt sterk af van de andere stations van de Haarlemmermeer-spoorlijnen. Het heeft een symmetrische gevel en bestaat uit een hoog middendeel en twee lage vleugels. Het station werd voor reizigersvervoer geopend op 2 augustus 1912 en gesloten op 3 september 1950. Het restant van de spoorlijn richting Hoofddorp werd toen opgebroken, de lijnen richting Aalsmeer Oost en Uithoorn bleven in gebruik voor goederenvervoer (voornamelijk kolen) tot 28 mei 1972. In 1975 werden alle sporen in Aalsmeer opgebroken.

Het stationsgebouw bleef bestaan, was tijdelijk in gebruik als politiebureau, werd slachtoffer van een brand in 1977 en werd gerestaureerd in 1980. Tegenwoordig is er een makelaarskantoor in gevestigd. Aan de straatzijde staat sinds 8 december 2000 op een kort stukje spoor locomotor nummer 352, voorheen in gebruik bij de NS, opgesteld.

Het gebouw, met het toiletgebouw, is sinds 2012 een rijksmonument en bevindt zich aan de Stommeerweg 1.