Comité Noordwijk

Op zaterdag 12 september 2026 is het in heel Nederland weer Open Monumentendag. Het landelijk Comité Open Monumentendag kondigt bij het begin van een nieuw jaar steeds een landelijk thema aan, vergezeld door een inspiratiedocument om de fantasie van de plaatselijke comités aan te wakkeren. Het thema voor dit jaar luidt ‘ Veerkrachtig Erfgoed’ in onzekere tijden. Dit jaar wordt Open Monumentendag in Nederland voor de 40ste keer georganiseerd.

Ieder jaar probeert het Comité Noordwijk, naast de reeks bekende monumenten, iets extra’s te presenteren op de Monumentendag. Dit jaar wordt de aandacht breeduit gericht op de Watertoren. Door de slechte staat van onderhoud was dit monument al vele jaren niet meer te bezoeken op Open Monumentendag. Vorig jaar heeft de gemeente Noordwijk de Watertoren overgedragen aan een particuliere koper, de architect Bart Akkerhuis. Het Comité hoopt dat er een begin gemaakt kan worden met een nieuwe toekomst van dit unieke erfgoed, ooit in een lofdicht door Abert Verweij beschreven:

‘’Mijn ramen zien naar binnendorp en zee, ‘t Land in naar Leiden, en de duinrand langs, Akkers en weiden over, tot aan Haarlem’s Sint-Baaf bij heldre dagen op de kim. Zijn buizen Strekken het land in, uur aan uur, de wellen Van ‘t Langeveld bij Lis geven hem water, Omhooggemalen stijgt het in zijn romp En zinkt door aldoor fijnere kanalen Naar alle huizen.’’

Tijdens de officiële opening geeft Bart Akkerhuis een presentatie over zijn ideeën voor een nieuwe toekomst van dit unieke erfgoed. Speciaal voor de officiële opening is een locatie dichtbij de Watertoren gekozen, namelijk de duinzaal van de Maria ter Zeekerk. Na de opening neemt Bart de gasten mee, de trap op naast de kerk, naar de toren op het duin. . Voor een openstelling is het nu nog te vroeg, maar staand bij de watertoren kan er meegedacht worden over de ‘Veerkracht’ van dit bijzondere Erfgoed.

Graag attenderen we de bezoekers van Open Monumentendag ook op de bijzondere lezing door de Noordwijker Rens Tienstra over de eerste oudheidkundige Aernout van Buchel die in de 17e eeuw door de Lage Landen trok om zoveel mogelijk monumenten op te tekenen. Ook in Noordwijk, in mei 1619, een scharnierpunt in de geschiedenis van de Republiek en Van Buchels eigen leven. Rens Tienstra ging Van Buchels spoor achterna. In zijn nieuwste boek ‘Halverwege de Opstand’ schetst hij de spanningsvolle zeventiende eeuw, bezien vanuit een verrassend Noordwijks perspectief.

Binnen de gemeente Noordwijk is al sinds de start in 1986 een Comité actief dat de Open Monumentendag jaarlijks organiseert. Het Comité bestaat uit vrijwilligers uit de gemeente Noordwijk, en wordt ondersteund door de ambtenaar die Erfgoed in zijn portefeuille heeft. De gemeente stelt jaarlijks een subsidie beschikbaar en ook enkele trouwe donoren springen financieel bij om de dag te kunnen organiseren. Naast de Open Monumentendag wordt ook jaarlijks de Klassendag georganiseerd waar de groepen 7 en 8 van alle basisscholen een programma wordt aangeboden.