De Groenmarktkerk is gebouwd in 1844 ter vervanging van een schuilkerk in de Damsteeg, en kent een bewogen geschiedenis. De stichters waren Franciscanen en afbeeldingen van hun 13 eeuwse stichter Franciscus van Assisi en zijn volgeling Antonius van Padua zijn op diverse plaatsen in de kerk te vinden. In 1984 verlieten de Franciscaner monniken (de ‘minderbroeders’) Haarlem, maar de rooms-katholieke parochie bleef bestaan. Zo bleef het gebouw tot 2025 de op één na oudste rooms-katholieke kerk van Haarlem. Tegenwoordig is het gebouw in bezit van een jonge protestants-evangelische gemeenschap. 

Officieel is de kerk vernoemd naar de heilige Antonius van Padua, een Franciscaan, die voornamelijk bekend is als de patroonheilige van verloren voorwerpen. De kerk werd ontworpen door Tieleman Franciscus Suys. Suys was hofarchitect van Koning Willem I en later ook van de Belgische koning Leopold I en heeft op die manier een grote hoeveelheid zogenaamde waterstaatskerken op zijn naam staan. In Nederland is de Mozes en Aäronkerk in Amsterdam waarschijnlijk zijn bekendste werk. De Groenmarktkerk is gebouwd in een neoclassicistische stijl, zoals bij waterstaatskerken gebruikelijk was, maar bezit, als niet officiële waterstaatskerk, voornamelijk binnenin veel barokke elementen. Het pronkstuk van de kerk is het hoofdaltaar met engelen, dat werd ontworpen door de Antwerpenaar Pieter Jozef de Cuyper.

De Groenmarktkerk is behalve vanwege haar neoclassicistische stijl met barokke elementen ook bijzonder vanwege haar twee galerijen. Galerijkerken zijn zeldzaam in Nederland.

Tip!

Vintagemarkt op zaterdag met kinderprogramma * Rondleidingen (ook voor kinderen) * Live muziek