Historische Scheepswerf Wolthuis, Noorderstraat 308, Sappemeer.

Scheepswerf Wolthuis is een ensemble van een scheepswerf met helling, dienstwoning en werkplaats, gelegen aan een waterweg met een hoogholtje. De helling horend bij de werf is een kanthelling. De werkplaats heeft een zadeldak, met strakke windveren. De gevels zijn van rode baksteen. Centraal aan de voorkant is een dubbele houten toegangsdeur met bovenlicht, met daarboven een segmentboog. Aan weerszijden is een raam met stalen roeden. De zolderverdieping heeft centraal een luik voor laden/lossen van goederen en aan weerszijden een gietijzeren cirkelvenster.
Na de restauratie van de werf en de gebouwen, zoals de hellingschuur en de timmerloods staan ook de machines weer op hun plaats. Daarmee is er sprake van een ‘werkende werf’, waar het oude ambacht van scheepsbouwer op deze historische plek behouden blijft. De werf heeft daarnaast een toeristisch-recreatieve en educatieve functie.

Tijdens de openingstijden biedt Scheepswerf Wolthuis u een heel bijzonder programma aan. Er wordt gewerkt op de werf! De vrijwilligers laten u zien en beleven hoe in vroeger tijden de vaklieden hun verschillende ambachten uitoefenden met gebruikmaking van oude gereedschappen en machines.

Er is een route uitgezet langs de verschillende activiteiten op de werf, die start bij de expositie in het bezoekerscentrum. Dit centrum is over een klinkerpad buitenom bereikbaar.

In het bezoekerscentrum vindt u een compleet ingericht stuurhuis van een kustvaarder uit de jaren 50 van de vorige eeuw. U kunt achter het grote stuurwiel gaan staan, de kompaskoers bekijken en via de telegraaf de motor bedienen.

In de houten timmerloods staan achtereenvolgens:
1. de (mankrachtbediende) spantenbuiger;
2. de spantenvloer, waarop het schip wordt afgetekend;
3. de lintzaagmachine;
4. de beitelslijpmachine;
5. de Bentheimer slijpsteen;
6. de vlakbank, waarmee hout recht en vlak geschaafd wordt;
7. de vandiktebank, waarmee het hout op dikte geschaafd wordt en
8. de houtdraaibank.

Vervolgens komt u in de stenen hellingschuur, waar met metaal wordt gewerkt.
Hier ziet u machines zoals:
9. de kolomboormachine;
10. de mankrachtbediende slingerpons, om gaten in het ijzer te ponsen;
11. de elektrisch aangedreven ponsmachine;
12. de elektrisch aangedreven knipschaar;
13. de metaaldraaibank;
14. de ijzerzaagmachine;
15. de drukker, waarmee platen voor de scheepshuid gevormd (in model gedrukt) worden;
16. de zware ijzeren vlakplaat, waarop met veel mankracht en lawaai scheepsplaten in model worden geklopt;
17. de smederij, voor alle soorten scheeps- en ander smeedwerk.
Buiten ligt:
18. de helling met de vier hellingbanen en lorries en de geheel gereviseerde hellinglieren, waarmee het schip met behulp van zware kabels op de werf wordt getrokken en weer te water gelaten.

Tenslotte is boven de hellingschuur de expositiezolder ingericht met het verhaal in woord, beeld en geluid over de veenkoloniale scheepsbouw vanaf 1700. U waant zich in andere tijden!