De wereldberoemde filosoof Baruch Spinoza werd in 1632 in Amsterdam, in de wijk Vloedenburg (nu Waterlooplein-buurt), geboren. Het huis van zijn ouders bleef niet bewaard, wel zijn er drie huizen waar Spinoza enige jaren heeft gewoond, in Rijnsburg, Voorburg en Den Haag.

Spinoza vestigde zich in 1661 in Rijnsburg. Dit dorp stond in die tijd bekend als een ontmoetingsplaats voor Collegianten, een vrijzinnige Protestantse stroming, waaronder Spinoza vrienden had. In de woning van de chirurgijn Herman Homan had hij als kostganger een kleine kamer, waar hij lenzen voor optische instrumenten sleep en zijn overpeinzingen met de ganzenpen neerschreef. Een heelmeester uit de achttiende eeuw, Johannes Monnikhoff, liet een aantekening na, waaruit blijkt dat het huisje waarin Spinoza van 1661 tot 1663 verbleef, een gevelsteen had met een vers van Dirck R. Camphuysen:
Ach! waren alle Menschen wijs,
En wilden daarbij wel!
De Aard waar haar een Paradijs,
Nu isse meest een Hel.

Bibliotheek

Toen er in 1896 in Rijnsburg een oud daglonershuisje, met in de muur dit moeilijk leesbare versje, te koop kwam, herinnerde de Spinozakenner Willem Meijer zich het oude verhaal van Monnikhoff. Meijer kon zo het verwaarloosde pand identificeren als de woning van Spinoza. Er werd een vereniging opgericht die het pand na aankoop herstelde en een bescheiden museum inrichtte dat kon functioneren als een middelpunt voor de studie van leer en leven van de wijsgeer. De bibliotheek, die Spinoza volgens de in diezelfde tijd ontdekte boedelbeschrijving van een notaris bij zijn dood in 1677 bezat, werd grotendeels gereconstrueerd. De perkamenten en leren banden vormen nu een boekenverzameling die uniek is in de wereld. In 2024 werd een nieuwe entree gebouwd en begin 2026 werd het volledig nieuw ingerichte museum heropend door de koning.

Er zijn , naast een introductiefilm en audiotour, interactieve spelen en verschillende puzzeltochten.

Via de entree is de tuin te bezichtigen met de “vogelhuisjes-route”.

Openingstijden

Het museum is gevestigd aan de Spinozalaan 29 in Rijnsburg en is geopend van dinsdag t/m zondag van 13.00 – 17.00 uur.

Tijdens Open Monumenten weekend op zaterdag geopend van 10.00 tot 17.00 uur met rondleidingen om 10.30, 13.30  en 15.30 uur. Op zondag geopend van 13.00 tot 17.00 uur met rondleidingen om 13.30 en 15.30 uur.

Toegang gratis.