De Oude Jeroenskerk is een gotische kruiskerk, genoemd naar de Ierse zendeling en martelaar Jeroen, die volgens de overlevering door de Noormannen op 17 augustus 856 werd onthoofd, omdat hij zijn christelijke geloof niet wilde afvallen. De kerk staat vol met symbolische monumenten. In het interieur vinden we een hardstenen doopvont (15e eeuw) met vier gebeeldhouwde koppen en op het koor de omlopende banken met inscriptie uit 1636. Ook de preekstoel is uit het midden van de 17e eeuw. Het wandbord is van 1638 en de tekstborden op het koorhek uit 1650 met de Geloofsbelijdenis, de Tien Geboden en het Onze Vader. De Gravenbank gemaakt door Francis Maas in 1751 in Lodewijk XV stijl, heeft een op de luifel gesneden alliantiewapen (1904).
Aan de zuidzijde staat het marmeren grafmonument van de beroemde Johannes Douza (1792), o.a. de eerste rector van de Leidsche Universiteit. In de vloer liggen verschillende gotische grafzerken (ca. 1479 en 1509). Het Knipscheerorgel van 1840 is in 2000 geheel gerestaureerd.
De overgang van katholieke kerk naar hervormde kerk vond plaats in 1573. Hierbij werden de katholieke ornamenten en altaren weggebroken. De gewelfschildering, voorstellende de marteldood van St. Jeroen, is tot het begin van de 18e eeuw zichtbaar gebleven.
In de 40 meter hoge toren hangen 2 luidklokken. De grote luidklok (820 kg) is in 1677 in Amsterdam gegoten door de befaamde Petrus Hemony. De kleine luidklok kwam in 1690 van de hand van de Rotterdamse klokkengieter J. Ouderrogge. Het orgel in de kerk, in neo-empire-stijl, is vervaardigd door H. Knipscheer (1840) en werd aan de kerkelijke gemeente geschonken door ds. Kuyper en zijn vrouw. In 1999-2000 werd het Knipscheerorgel grondig gerestaureerd.
Om 11:30 uur verzorgt Rens Tienstra (dirigent, componist en musicoloog) een lezing over Nederlands eerste oudheidkundige Aernout van Buchel. In de 17e eeuw trok Van Buchel door de Lage Landen om zoveel mogelijk monumenten op te tekenen. Er was al veel vernield door de eerdere strijd tegen Spanje en nog meer monumenten werden met sloop bedreigd. Met zijn duizenden (aan)tekeningen maakte Van Buchel een fascinerende verslaglegging van de Republiek in roerige jaren. Ook in Noordwijk, in mei 1619, een scharnierpunt in de geschiedenis van de Republiek en Van Buchels eigen leven. Noordwijker Tienstra ging Van Buchels spoor achterna. In zijn nieuwste boek ‘Halverwege de Opstand’ schetst hij de spanningsvolle zeventiende eeuw, bezien vanuit een verrassend Noordwijks perspectief.
Aansluitend om 12.30 uur wordt door gidsen van de Oude Dorpskern, in Noordwijkse klederdracht, een rondleiding aangeboden. De ervaren gidsen nemen je mee langs de rijke historie van Noordwijk-Binnen.( De wandeling leidt onder andere langs het Lindenplein, het Oude Raadhuis van Noordwijk en de oude burgemeesterswoning). Aansluitend geeft bouwhistoricus Michel van Dam een korte presentatie over zijn in november te verschijnen boek over de Oude Jeroenskerk.
