Monument

Molen Nieuw Leven

Za

Adres

Dorpsstraat 228, Hazerswoude-Dorp

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Zoals de naam van de molen doet vermoeden had deze molen ook een vorig leven. Dat leven begon in het laatste kwart van de zeventiende eeuw (1687) op een andere plek: tot 1815 was het een wipmolen in de Butter- of Boterpolder aan de huidige Voorweg waar nu kaas- en zorgboerderij Sparnaaij (voorheen kaasboerderij Sol) gevestigd is. Door de permanente drooglegging van de polder was de molen overbodig geworden. De molen stond in1815 te koop. De eerste molenaar, Ary Jongejan, sloeg in de jaren 1815-1816 twee vliegen in een klap: hij kocht een huis met wat grond aan de huidige locatie aan de Dorpsstraat en kocht ook de molen van het polderbestuur. Hij liet hem demonteren, weer opbouwen en gaf de molen zo een nieuw leven. De molen werd toen ingericht als korenmolen. Tot ongeveer 1925 had de molen verschillende namen en kende men hem lokaal als ‘Windlust’ (van 1816 t/m 1871) en ‘De Zwaluw’ (van 1871 t/m 1932). De molen staat op een voor dat doel gemetselde ondertoren en is enig in zijn soort. Het is de enige, nog maalvaardige wipkorenmolen met stelling in Nederland!

De eerste molenaar Jongejan verkocht de molen, het molenaarshuis en erf in 1831 voor de som van 5500 gulden aan korenmolenaarsknecht Theunis de Oude uit Zoeterwoude. Niet lang daarna, in 1834, werd molenaar Joannes van Ryn eigenaar. Hij was toen al molenaar op de Stenen- of eerste Rembrandtmolen aan de Rijndijk. Weer een jaar later gingen de molen in eigendom over naar iemand buiten de regio. De Delftse broodbakker Bartholomeus Braat kocht de molen voor 4000 gulden en bleef molenaar tot 1853. In dat jaar verruilde Braat Hazerswoude weer voor Delft en wilde hij de molen van de hand doen. Dat mislukte omdat er bij de veiling niemand kwam opdagen. Pas in 1871 verkochten de erven Braat de molen voor ruim 6000 gulden aan de Hazerswoudenaar Simon Vellekoop. Vellekoop was de eerste van drie generaties Vellekopen die de molen exploiteerde. Simon gaf zijn nieuwverworven molen in 1871 de naam ‘De Zwaluw’.

In 1889 namen zijn zoons Johannes en Leendert de molen over. Broer Leendert kwam in 1893 om het leven tijdens het herstelwerkzaamheden. Johannes’ zoon Simon nam het stokje over van vader en was tot 1932 eigenaar. In die periode werd de molen jarenlang van 1925 tot 1932 elektrisch aangedreven. In 1933 ging de molen terug over op windkracht en kreeg het zijn huidige naam ‘Nieuw Leven’. De jaren ’30 waren economisch moeilijke jaren en Simon Vellekoop moest gedwongen afstand doen van de molen.

De bank werd eigenaar en verpachtte de molen van 1933 tot 1940 aan molenaarsknecht Hendrik Verheul. Verheul was al sinds 1900 knecht op de molen en mocht zich in 1940 eigenaar noemen. Hij liet een elektrische motor plaatsen in 1944 en deed aanpassingen aan de wieken waardoor de molen ook bij minimale windkracht kon blijven functioneren. In 1962 verkeerde de molen in vervallen staat. Molenaar Krijn Verheul had niet de financiële middelen om de molen op te knappen. De gemeente greep in en werd voor het symbolische bedrag van een gulden eigenaar. Verheul bleef eigenaar van de grond. Een jaar later trok het gemeentebestuur ruim 20 000 gulden uit voor een grondige restauratie. Het lukte bij deze restauratie niet om de molen werkend te houden en tot 1983 was Nieuw Leven dan ook niet maalvaardig. Tijdens de restauratie van 1983 werd dat rechtgezet. Vanaf toen werd de molen in bedrijf gehouden door vrijwilligers.

Gedurende de jaren 1988-1990 vond opnieuw een grondige restauratie plaats. De jongste restauratie dateert van 2015. Een oorspronkelijke aanbouw naast de molen werd toen opnieuw gerealiseerd en de molen werd aangesloten op de waterleiding en riolering. In dat jaar is de molen ook overgedragen aan de stichting die de molen tot op heden draaiende houdt.

Elke zaterdag van 9.00 tot 16.00 is de molenwinkel geopend en kan er deelgenomen worden aan een rondleiding.

Er worden rondleidingen verzorgd en brood gebakken in een oude leemoven.

Deel dit monument

Adres

Dorpsstraat 228, Hazerswoude-Dorp

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Molen
Oorspronkelijke functie:
molen
Bouwperiode:
1820
Huidige functie:
molen
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Hazerswoude-Dorp