In 1853 werd de rooms-katholieke kerkelijke organisatie in Nederland hersteld en mocht het geloof weer in de openbaarheid beleden worden. Enkele jaren daarna, in 1855, is de neogotische Scheepjes- of Bernarduskerk gebouwd. De naastgelegen pastorie is gebouwd in 1908. Van de met elkaar verbonden gebouwen straalt het rijke Roomse leven af!
De kerk is gebouwd in neogotische stijl door de Utrechtse architect W.G. van Vogelpoel (1809-1884) in de herfstdagen van zijn carrière. Vele van de door hem ontworpen kerken zijn reeds lang geleden afgebroken. De Scheepsjeskerk aan de Rijndijk staat nog fier overeind. Het element ‘Scheepjes’ in de naam ‘Scheepjeskerk’ gaat terug tot de voorganger van de huidige kerk die sinds 1671 op de plek van het voormalige kerkhof stond. Dit was de Nicolaaskerk, gewijd aan Sint-Nicolaas die patroonheilige is van onder meer schippers. Bovenin de 32 meter hoge toren prijkt een scheepje als windvaan. Op een van de trapgevels heeft oorspronkelijk een beeld van Bernardus gestaan dat in 1975 werd verwijderd vanwege stormgevaar.
De naastgelegen pastorie is in 1908 gebouwd naar het ontwerp van architect Jos Tonnaer (1852-1929) die we ook kennen van onder meer de Michaëlschool te Hazerswoude-Dorp en de Meerburg kerk in Zoeterwoude. Ooit stond er een andere pastorie aan de westkant van de Scheepjeskerk. Het geheel werd gecompleteerd in 1963 toen de tussenbouw tussen kerk en pastorie tot stand kwam waar de pastoor en kapelaans van de St. Bernardusparochie in gehuisvest werden. Opvallend zijn de gietijzeren hemelwaterafvoeren en het trappenhuis met glas in lood ramen. Aan de voorkant is een grote tuin die tot 1952 omringd was door een twee meter hoge kloostermuur. De gebrandschilderde ramen zijn gemaakt door atelier F. Nicolas uit Roermond en eind 19e eeuw in de kerk geplaatst. Dit atelier was toonaangevend en gold als een van de belangrijkste vervaardigers in Nederland.
In de kerk staat een Maarschalkerweerdorgel uit 1901. Gedurende de Tweede Wereldoorlog zijn de twee luidklokken gevorderd door de Duitse bezetter. In 1950 zijn deze vervangen door luidklokken van Petit & Jansen uit AarleRixtel. In de jaren rond 1950 waren op de tweede verdieping enkele klassen van de lagere school gehuisvest. De school tegenover de kerk groeide uit haar jasje en de kerk bood een uitkomst. In diezelfde pastorie was er ook een opleiding voor filosofiestudenten van de orde van Ongeschoeide Karmelieten gehuisvest. Het gebouw is later bekend geworden als “Diepgangcentrum” van waaruit cursussen voor religieuzen gegeven werden.
De kerk is in de periode 2014-2017 door vrijwilligers gerestaureerd. Daarbij zijn de twaalf pinakels weer teruggeplaatst op de trapgevel en vier stuks rond de toren. Dit symboliseert de twaalf apostelen en de vier evangelisten. Sinds 2007 staat de kerk leeg en in mei 2024 is de laatste eredienst gehouden. In augustus van dat jaar heeft de Stichting Scheepjeskerk het gehele complex overgenomen. De kerk zou eerst gesloopt worden, maar is dankzij een burgerinitiatief toch behouden gebleven. De pastorie is verbouwd tot appartementen voor werkende jongeren.
2026: Rondleidingen, orgelpresentaties en bespelingen (ook op verzoek van bezoekers) door Nico Wesselingh.
Tentoonstellingen over:
Download 