Tot 1877 stroomde het overtollige water uit het noordwesten van de provincie op een natuurlijke wijze via het Reitdiep naar zee. Nadat het Reitdiep tussen Zoutkamp en Nittershoek werd afgesloten kon dit niet meer. Om het land toch droog te kunnen houden besloten de provincie en het rijk een gemaal te gaan bouwen: de Waterwolf. De bouw van het gemaal begon in 1918 en twee jaar later werd de opening verricht door koningin Wilhelmina. Het gemaal was het eerste elektrisch aangedreven gemaal van Nederland en is een van de grootste in zijn soort.

Het gebouw is opgetrokken in een ambachtelijk-traditionele stijl. Vanaf 1945 leverde een dieselstroomopwekkingsinstallatie bij De Waterwolf de elektriciteit. De installatie werd aangelegd door Machinefabrikant Stork. In 1975 leverde de motorenfabriek van Brons te Appingedam vier dieselmotoren. Daarmee kwam een einde aan de elektrische aandrijving van De Waterwolf. Ook na ruim 100 jaar is het gemaal nog steeds een belangrijk onderdeel in de waterhuishouding van een groot deel van de provincie Groningen en de kop van Drenthe. De imposante dieselmotoren draaien nog steeds, nu op 100% duurzame en hernieuwbare biobrandstof.  In 2025 is het gemaal opnieuw zorgvuldig gerestaureerd om de technische en bouwkundige staat te verbeteren. Daarbij zijn het dak en de gevel hersteld, is het schilderwerk vernieuwd, zijn delen van de kozijnen en ramen vervangen en zijn de vier Stork-pompen gereviseerd.

Het gemaal is van binnen te bezichtigen. In het bijgebouw is een expositie over de historie van het gemaal.