Grote of Sint-Nicolaaskerk

Wie Vreeland bezoekt, kan niet om de Grote of Sint-Nicolaaskerk heen. Dit markante gebouw is het oudste van het dorp en dateert waarschijnlijk uit omstreeks 1265. Al meer dan zeven eeuwen bepaalt de kerk het silhouet van Vreeland en vertelt zij het verhaal van het dorp en zijn bewoners.

Een kerk die met de tijd meegroeide

De kerk heeft een kruisvormige plattegrond en is in de loop der eeuwen verschillende keren aangepast en gerestaureerd. Kenmerkend is de robuuste ingebouwde westtoren. Daarachter ligt het eenbeukige schip met twee lage dwarskapellen, die in de vijftiende eeuw tegen het oorspronkelijke gebouw zijn aangebouwd. Zo groeide de kerk stap voor stap mee met de behoeften van de gemeenschap.

Sporen uit een rijk verleden

Wie goed rondkijkt, ontdekt nog veel herinneringen aan de katholieke tijd. Twee wijdingskruizen zijn nog altijd zichtbaar en vooral in het koor zijn talloze nissen en uitsparingen te vinden, groot en klein, hoog en laag in de muren. Ze herinneren aan een tijd waarin beelden, kaarsen en andere liturgische voorwerpen een vaste plaats hadden in de kerk.

Een nieuw interieur

In de zeventiende eeuw kreeg het interieur een nieuwe uitstraling. In 1644 werden een fraai eikenhouten koorhek en een doophek rond de dooptuin geplaatst. Enkele decennia later, in 1693, volgden de kansel en een schout- en schepenenbank.

Hoewel deze bank verdwenen is, bleef het rijk gebeeldhouwde reliëf van de bank met het gekroonde wapenschild bewaard. Het hangt tegenwoordig in het koor, boven de deur naar de consistorie. Kijk eens goed: tussen de versieringen zijn herten, een adelaar en een hond te ontdekken.

Het Knipscheerorgel

Een bijzonder pronkstuk van de kerk is het monumentale Knipscheerorgel, dat op 24 oktober 1852 in gebruik werd genomen. De naam Knipscheer behoort tot de belangrijkste orgelbouwers van de negentiende eeuw.

Oorspronkelijk stond het orgel boven de kansel, tegen de scheidingswand tussen het koor en het schip. In 1928 werd de dispositie gewijzigd. Tijdens de grote restauratie van de kerk (1969) verhuisde het instrument naar een nieuw balkon aan de torenzijde. Bij de restauratie van 2021 is het orgel zorgvuldig teruggebracht naar de situatie van 1928, zodat het weer klinkt zoals het destijds bedoeld was.

Kleurrijke ramen

Tijdens de restauratie van 1965 tot 1969 kreeg de kerk ook drie indrukwekkende glas-in-loodramen. Ze zijn ontworpen door de beroemde Limburgse glazenier Joep Nicolas en verbeelden de Schepping, de Opstanding van Christus en het Nieuwe Jeruzalem.