Monument

De Stulpkerk

Za

Adres

Hoge Vuurscheweg 4, Lage Vuursche

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 16:30

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Het kerkgebouw en de er naast gelegen pastorie zijn beeldbepalend voor het dorp Lage Vuursche. De pastorie wordt op dit moment gerestaureerd en verduurzaamd, na een lange voorbereiding.

De Stulpkerk, genoemd naar een in de buurt gelegen boerderij die de Stulp heette, waar de eerste diensten voor Lage Vuursche werden gehouden, is na een onbekende bouwperiode in 1659 in gebruik genomen. Deze datum werd genoemd in onderstaand bericht uit 1809 in “De boekzael der geleerde waerelt”: “Vuursche, 26 Slachtmaand 1809.

Achtergrondinformatie

“Onze liefderijke Heiland Jezus Christus liet voor 150 jaren aan deze plaats ene gemeente en voor haar een kerkgebouw stichten, en zorgde tevens, dat er ene onafgebroken evangelie bediening plaats had, zodat een aantal van 25 leeraren in dien korten tijd dezelve geleerd en gesticht”.

De ‘Koninginnebank’
Vroeger was het gewoonte dat het kerkbestuur van de Stulpkerk aan landgoedeigenaren een eigen kerkbank ter beschikking stelde, uiteraard tegen een behoorlijke beloning. Ook de eigenaren van Landgoed Ewijckshoeve maakten gebruik van dit aanbod en hadden daardoor een eigen kerkbank tot hun beschikking. Als de eigenaresse, mevrouw Walraven Fisler-van der Hulst in 1871 overlijdt erven de zeven kleinkinderen (Steijn) de Ewijckshoeve. Zij zijn betrekkelijk jong en hebben geen belangstelling. Bij de openbare verkoping is Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Hendrik der Nederlanden de hoogste bieder.
De kerkvoogden besluiten de kerkbank terug te nemen van de erfgenamen Steijn en bieden hem aan – na een grondige opknapbeurt, die uit vrijwillige bijdrage betaald wordt – aan Z.K.H. Prins Hendrik der Nederlanden. Hij aanvaardt het aanbod en betaalt 300 gulden per jaar voor het gebruik ervan. Het is de vraag of hij er veel gebruik van heeft gemaakt. Op 13 januari 1879 overlijdt Prins Hendrik. De kerk voelt er dan niets voor om de overeenkomst te ontbinden en dus blijft de kerkbank in gebruik van de Koninklijke familie. Later gaan Koningin Emma en nog later haar dochter Wilhelmina de bank gebruiken. De betaling van 300 gulden per jaar blijft gehandhaafd.
De eerdere bank – al voorzien van het wapen – stond aan de noordzijde van de kerk. Er was een speciale deur gemaakt, zodat men niet de gehele kerk door hoefde te lopen. Aan de kant van het kerkhof kun je nog zien dat de deur bij de restauratie in 1938 weer dichtgemetseld is. Oudere Vuurschenaren kunnen zich die bank met een monumentale uitstraling en groene velours gordijnen en een aparte bank voor het personeel nog wel herinneren. Hij stond wat schuin in de hoek, wat hoger geplaatst en was via een opstap toegankelijk. De kerkbank is in de volksmond dan al omgedoopt tot ‘Koninginnebank’.
Bij de restauratie in 1938 is hij gesloopt en in hernieuwde vorm aan de zuidzijde weer opgebouwd. Ook de buitendeur verhuisde mee. H.M. Koningin Wilhelmina heeft daarvan geen gebruik gemaakt; zij kwam liever gewoon door de kerk. Na haar vertrek naar Het Loo is de bank niet meer gebruikt. Toen Prinses Beatrix naar Den Haag vertrok, heeft het Koningshuis aangegeven de overeenkomst te willen beëindigen. Het bedrag was intussen wel aangepast. Bij de beëindiging van de regeling heeft de kerk een donatie ontvangen. De naam is dus nog steeds ‘Koninginnebank’, maar dat komt inmiddels niet meer overeen met de werkelijkheid.

De preekstoel is recent vervangen. Het uurwerk van de toren is hersteld.

Deel dit monument

Adres

Hoge Vuurscheweg 4, Lage Vuursche

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 16:30

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
kerk
Bouwperiode:
1659
Monument status:
Gemeentelijk monument
bekijk alle monumenten in
Lage Vuursche