In de Middeleeuwen stroomde overal in en rond Hoorn water. In een groot aantal straten bleef eeuwenlang open water aanwezig omdat dit van belang was voor de afwatering. Dempen was daardoor geen optie. Het water belemmerde echter het vervoer met paarden en karren en het uitstallen van goederen. Bovendien veroorzaakte stilstaand water nogal wat stankoverlast. Verschillende wateren werden daarom overkluisd: het water werd ondergronds door gemetselde watergangen geleid.
De oudste watergang lag op de plek waar het voormalig St. Jansgasthuis staat aan het Kerkplein en wordt al vermeld in 1447. Op de watergang stond een huis. Bij de bouw van het St. Jansgasthuis in 1563 bleef deze watergang bestaan waardoor deze onder dit grote monumentale pand kwam te liggen. Dat is nu nog altijd het geval. Deze watergang is het oudste onderdeel van het eeuwenoude stelsel van overkluizingen in de stad.
De inwoners maakten huisaansluitingen op de overkluizingen waardoor het stelsel als riool ging functioneren. De stankoverlast bleef daardoor groot. Het stadsbestuur probeerde dit tegen te gaan door het verbieden van het dumpen van afval in het water. Toch bleven veel inwoners stiekem hun afval in de grachten en riolen gooien. Dat blijkt uit de archeologische vondsten die in het riool achter de Boterhal zijn gedaan. Op de bodem van het riool lagen veel scherven van aardewerk en glas, tabakspijpen en dierenbotten. Ook zijn diverse tinnen lepels gevonden.
Omdat het riool onder en achter de Boterhal weinig aansluitingen kende en bovendien door de locatie niet te vervangen viel, is het behouden gebleven en geleidelijk in de vergetelheid geraakt. Tot 2016 loosde de Boterhal nog altijd het rioolwater op deze gang, die inmiddels volledig was dichtgeslibd. Een ingestort gat in de bestrating achter de Boterhal maakte het in 2015 noodzakelijk om het riool van binnen te bekijken. Na het verwijderen van een dikke sliblaag kwam een fraaie gemetselde gang uit de 16e eeuw tevoorschijn.
