Oranje Nassau’s Oord vormt een bijzonder stuk koninklijke geschiedenis op Wagenings grondgebied. Koning Willem III (1817-1890) koopt het landgoed in 1881 aan om een fijne buitenplaats te creëren voor zijn tweede echtgenote, de jonge Emma Waldeck-Pyrmont (1858-1934). Het al bestaande landhuis uit 1857 en de omringende grond worden aangepakt door Louis Paul Zocher, architect en landschapsarchitect uit de beroemde Zocher-familie. Het fraaie buitenpaleis moet zo de heimwee van Emma wat verzachten. In de zomer verblijft ze hier graag. De koning overlijdt echter al na elf jaar huwelijk en Emma probeert hun enige kind Wilhelmina op de verantwoordelijke taak van koningin voor te bereiden. De maatschappelijk betrokken regentes-moeder besluit Oranje Nassau’s Oord in 1898 een andere bestemming te geven. Ze wil ONO graag geschikt maken als sanatorium voor tuberculoselijders, een dan nog ongeneeslijke ziekte. Het wordt beschikbaar voor iedereen, ongeacht afkomst, beurs of gezindte.
In 1901 opent zo het eerste sanatorium voor tbc in Nederland. Voor deze nieuwe functie is een nieuw gebouw ontworpen ten westen van het paleis. De hiervoor aangetrokken Haagse architect Roelof Kuipers luistert nauwlettend naar de adviezen van de artsen in het sanatoriumbestuur. Het resultaat is een halfrond gebouw met overdekte galerijen of loggia’s waar de patiënten uit de tocht kunnen liggen en zelfs bij vrieskou nog rustig op adem kunnen komen. De zuivere lucht en groene bosrijke omgeving worden als heilzaam gezien voor de sterk aangetaste longen van de bewoners. Genezen doen ze niet, maar dankzij een streng regiem van gezond eten en bedrust in een gezonde omgeving wordt de ziekte wel geremd.
Met de ontdekking van een antibioticum dat de tbc-bacterie doodt, is tuberculose kort na WOII wel te genezen. Dat is uiteraard goed nieuws voor tbc-patiënten wereldwijd. Helaas raakt het oorspronkelijke paleis in het oorlogsgeweld onherstelbaar beschadigd. De fraaie aanbouw van Kuipers blijft gelukkig wel overeind. In 1964 sluit het sanatorium de deuren voorgoed, maar een goede herbestemming is snel gevonden: de ouderenzorg. Oranje Nassau’s Oord is vandaag de dag nog altijd een heilzame plek, nu als verpleeghuis en revalidatieoord.