Fort Blauwkapel dankt zijn naam aan het 15e-eeuwse kerkje met het kenmerkende blauwe plafond en het gelijknamige dorpje waar het fort omheen is gebouwd (1818–1821). Op het terrein bevinden zich diverse historische militaire bouwwerken, zoals een bomvrij wachthuis, een bomvrije kazerne, een militaire loods en een mitrailleurkazemat. Tegenwoordig heeft het fort een gemengd gebruik, met onder andere kleine bedrijfjes, een scoutinggroep en recreatieterrein. Het kerkje vormt een bijzonder historisch middelpunt binnen dit groene en toegankelijke gebied.

Als deel van de Hollandse Waterlinie is Fort Blauwkapel onderdeel van UNESCO-werelderfgoed. Het is een van de grootste forten uit de linie. In 1966 is het omliggende dorp uitgeroepen tot beschermd dorpsgezicht.