Het Karmelietenklooster te Boxmeer

De orde van de karmelieten vond zijn oorsprong bij een groep kluizenaars die vanaf grofweg de vierde eeuw leefden bij de aan de profeet Elia toegewijde berg Karmel te Israël. De religieuze orde verspreidde zich in de late Middeleeuwen over Europa.

Dat de karmelieten ruim twee eeuwen later een klooster in Boxmeer oprichtten, lijkt opmerkelijk, aangezien de staatse regering na de Vrede van Münster (1648) in het gebied dat we nu Noord-Brabant noemen het katholieke geloof uit de openbare ruimte verbande. In de calvinistische Republiek vormde Boxmeer echter een rooms-katholieke enclave waar de eredienst zonder problemen kon plaatsvinden. Als vrije heerlijkheid werd Boxmeer door een eigen heer bestuurd, in plaats van door de Republiek. Katholieken uit de omliggende Staatse gebieden stroomden iedere zondag naar Boxmeer.

Het klooster werd in 1653 gesticht door Albert van den Bergh, heer van Boxmeer. Hij nodigde de Karmelieten uit om een klooster te bouwen in Boxmeer en sloot een overeenkomst met hen. In deze overeenkomst werd opgenomen dat de Karmelieten de parochiekerk in eigendom zouden krijgen, dat zij de zielzorg in Boxmeer op zich zouden nemen en dat zij een Latijnse school zouden moeten oprichten en onderhouden.

Het klooster bestaat uit vier vleugels die om een kloostergang gegroepeerd zijn. In het klooster bevinden zich achttien prachtige gebrandschilderde glas-in-loodramen uit de zeventiende eeuw, met ontwerpen van Abraham van Diepenbeeck.
Andere bijzondere stukken die we in het klooster aantreffen, zijn zes olieverfschilderijen uit het Kasteel van Boxmeer met daarop drie generaties graven en gravinnen van het Huis Bergh en het Huis Hohenzollern, uit de 17e en de 18e eeuw.
Naast het klooster staat een gebouwtje waar vanaf 1707 de Latijnse school was gevestigd. Opvallend is de Romeinse (Latijnse) kop hoog in de gevel.

Een poortgebouw (de Boog) uit 1653 verbindt de kerk met het klooster. Het klooster ziet er aan de straatkant sober uit. Aan de tuinzijde is het voorzien van Renaissance versieringen. Dit symboliseert het feit dat Karmelieten wel in de wereld, maar niet van de wereld zijn. In dit klooster werkte ook de componist Benedictus Buns (1641-1716)

In de pandgang van het klooster staat een kleine replica van een beeld van Titus Brandsma die lang in het klooster heeft gewoond.  Brandsma was een fel tegenstander van de nazi ideologie. Dat zinde de Duitsers niet en hij werd opgepakt en naar concentratiekamp Dachau gebracht, daar overleed hij op 26 juli 1942.