In de 17^e en 18^e eeuw waren er in Culemborg veel Lutherse graven, die een grote Lutherse gemeente vormden. In 1640 stelde Johan Brandhoff door Filips Theodoor van Waldeck aan als hofprediker. Deze hield zijn diensten op het oude kasteel aan de oostkant van de stad. In 1676 werd de Lutherse kerk gevestigd in de kapel van het Pieters Gasthuis uit 1320, gelegen aan de Achterstraat (nu 2, 4 en 6), op de hoek van de Goilberdingerstraat. In 1839 verrees op dezelfde plek de huidige zaalhuiskerk die vanaf het begin de naam Sint Pieterskerk draagt. Aan de Lutherrozen boven de ingang en de Zwaan op de klokkentoren is te zien dat het een Lutherse kerk is. In 1986 werden zowel de kerk als het gasthuis gerestaureerd.

Eind jaren negentig is niet alleen het luidklokje uit eind 1600, maar ook ons Van Druten orgel uit 1897 gerestaureerd. Dit jaar zijn de Liedboeken die in de Lutherse kerk sinds de 19e eeuw gebruikt zijn aanwezig. Lutheranen kenden tot het oecumenische Liedboek van de Kerken, dat in 1973 verscheen, geen berijmde Geneefse Psalmen (zoals de Calvinisten in NL die wel kennen).

Open Monumentendag 2026
We verhalen over de geschiedenis Van Pietergasthuiskapel tot Lutherse kerk, hoe het gebouw en interieur zich door de eeuwen heen aanpast aan de tijdgeest en de behoeften van haar gebruikers. En dat ze zich via haar luidklok en (pas weer gerestaureerde) orgel aan iedereen laat horen.