Op de locatie waar in de 19e eeuw de Zuidermolen heeft gestaan is in 1879 het poldergemaal Limmen gebouwd. Beiden hadden het doel om samen met de Noordermolen het waterpeil in de Groot-Limmerpolder op de gewenste hoogte te brengen en te houden. Het overtollige water in deze polder werd door beide installaties uitgeslagen in het Alkmaardermeer. In aanvang werd de pompinstallatie (vijzel) door een stoommachine aangedreven, maar na 40 jaar dienst is de stoommachine vervangen door elektrische aandrijving. In 1990 is het gebouw en de installatie vervangen door een automatisch werkend en op afstand aangestuurd poldergemaal. Vanaf dat moment is aan de restauratie van Gemaal 1879 begonnen met het doel om er een museum van te maken.

Het in neoclassicistische stijl opgetrokken gebouw bestaat uit verschillende delen en wordt gebruikt voor:

• de elektrisch aangedreven vijzel;
• de transformator ruimte: nadat het stoomgemaal was afgekeurd is er een transformator installatie gebouwd die de binnenkomende spanning van vijfduizend volt transformeert naar 380 en 220 volt;
• de voormalige stookketelruimte wordt gebruikt voor regelmatig wisselende exposities van beroeps- of amateurkunstenaars tijdens de periode van april tot en met september;
• op de 1e etage is een permanente expositie van de Stichting Oer-IJ;

Op zaterdag en zondag is het gemaal geopend van 10:00 tot 16:00 uur. Er worden rondleidingen gegeven in de machineruimte en het gemaal is in werking te zien. In de voormalige ketelruimte, nu expositieruimte, zijn schilderijen te zien van Mieke Lust-van der Eng en Jos van der Eng, evenals keramiek van Marga Zomerdijk.

Op de bovenverdieping wordt op zondagmiddag uitleg gegeven over het Oer-IJ gebied.