De Botniastins is ooit opgericht door de Roomse tak van de familie Botnia, die uit Franeker werd verbannen toen de Spanjaarden werden verslagen. In 1853 erft de Hervormde Kerk de Botniastins en wordt het een weeshuis.

Sinds de achttiende eeuw is de Botniastins aan een nieuw leven begonnen: eerst woonden er verschillende hoogleraren van de Franeker Universiteit en sinds 2017 is in de Botniastins de nieuwe Franeker Academie gehuisvest. Er worden hier nu lezingen en publiekscolleges gehouden, bedrijven en instellingen kunnen er vergaderruimten huren en er worden onderzoeksprogramma’s uitgevoerd in samenwerking met Campus Fryslân en Rijksuniversiteit Groningen.

Dit monument is in de afgelopen maanden verduurzaamd. Begin maart ging de slopershamer in twee ruimtes met houten vloeren die waren aangetast door houtrot en zwam. Inmiddels zijn de vloeren vervangen en is vloerverwarming aangebracht. Op de eerste verdieping is een airsock-systeem geplaatst. Dit zorgt voor gelijkmatig gekoelde, verwarmde en geconditioneerde lucht. De zolder is voorzien van isolatieplaten en er is een nieuwe cv-ketel geplaatst.

Voorafgaand aan Open Monumentendag kunnen belangstellenden tijdens het Open Huis in de Botniastins met eigen ogen zien hoe het monumentale pand ingrijpend is verduurzaamd en daarmee klaar is voor de toekomst.

Een prachtig historisch gebouw dat vandaag de dag nog steeds midden in de maatschappij staat!