Open Monumentendag 2026
Het dorp Castricum is ontstaan op een zandeiland langs het vroegere Oer-IJ. Sporen van deze riviertak, die tot in de Romeinse tijd bestond en hier in zee uitmondde, zijn nog in het landschap terug te vinden. Het meest markant is de Schulpvaart, die te volgen is vanaf het Stet aan de noordkant van het dorp met een bocht bij de Limmerbrug in de richting van Uitgeest. Deze vaart vormde tot 1812 ook de grens met de toen zelfstandige gemeente Bakkum. De oude monding is later overstoven geraakt door de hoge jonge duinen, die het dorp aan de westkant markeren. Het lage land langs de oude geulen werd stukje bij beetje ingedijkt, waarbij hier en daar kleine nederzettingen ontstonden. Voorbeelden zijn het gebied tussen het Zeerijdts- en Zuiderdijkje en het gehucht Heemstede aan het einde van de Maer- of Korendijk. Vele eeuwen lang was de landbouw de voornaamste bron van bestaan; daaraan herinneren de 38 nog bewaarde stolpboerderijen, die nu alle tot woonhuis zijn verbouwd. Castricum groeide van een klein dorp uit na de komst van de spoorverbinding in 1867. Ook de vestiging van het psychiatrisch ziekenhuis ‘Duin en Bosch’ (1909), de ontwikkeling van het toerisme en de vestiging van veel forenzen droegen bij aan een sterke groei. Het landgoed waarop de paviljoens van het ziekenhuis waren gevestigd, heeft tegenwoordig naast ruimte voor woningbouw voor een groot deel een recreatieve bestemming. Wellicht krijgt ook de zogenaamde ‘Kunstbunker’ op het door het PWN beheerde duinterrein binnen afzienbare tijd een openbare functie. Deze bunker, gebouwd voor het veilig opslaan van kunstschatten in oorlogstijd, is ook daadwerkelijk gebruikt; zo is Rembrandts ‘Nachtwacht’ er enige tijd in opgerolde toestand opgeborgen geweest. In de beide bestaande museale instellingen, ‘De Duynkant’ en het Huis van Hilde, kan men zich uitgebreid informeren over de boeiende geschiedenis van deze omgeving.
lees minderTijdens Open Monumentendag zijn talloze vrijwilligers in touw om de verhalen over ons erfgoed te vertellen. Of het nu gaat om het Zeehuis in Bergen aan Zee, Stoomtram Station in Egmond aan Zee, de Houtdroogloods in Erfgoedpark De Hoop in Uitgeest, museum Kennemerland in Beverwijk, de tuinen van Slot Assumburg of om de Küverbunker in Wijk aan Zee – ze zijn niet alleen als object het behouden waard, maar ook hun verhalen moet aan volgende generaties kunnen worden doorgegeven. Erfgoed is overal, maar we willen er oog voor houden en blijvende aandacht aan besteden.
Klik op de bovenstaande knop “Bekijk ons Programma” voor de routekaart van regio Kennemerland met de openingstijden per monument. Gebruik deze website of de app van Open Monumentendag voor actuele openingstijden. De routekaart is ook verkrijgbaar bij een bezoek aan een van de monumenten. Kijk rond bij het brede aanbod van locaties en erfgoed. Ontdek de verhalen achter de gebouwen. Maak kennis met de vrijwilligers die zich hiervoor inzetten.
Een mooie en leerzame tocht gewenst!
lees minderComité Castricum vormt een regionale samenwerking met de gemeenten Bergen (NH), Uitgeest, Castricum, Heiloo, Heemskerk en Beverwijk. De comitéleden vertegenwoordigen dan ook deze gemeenten en worden ondersteund door twee projectcoördinatoren namens Werkorganisatie BUCH. Het comité zet zich in voor verbinding tussen vrijwilligers en gemeenten met een regionale, toekomstgerichte aanpak. Ze waarderen, koesteren, behouden en promoten de prachtige, veelzijdige omgeving van Kennemerland. Met Open Monumentendag geven we kennis door aan oud en jong.
Een greep van werkzaamheden die het comité op zich neemt:
Maak kennis met de leden van het comité:
Op de afbeelding te zien van boven naar onder, van links naar rechts: Joep Frerichs, Frits David Zeiler, Arie van Dongen, Femke van Walstijn, Piet van Zwieten, Greet Blokker, Tineke van Zelst, Marianel Schipper. Op de foto ontbreken: Hans Pleging en Jos Wester.
Greet Blokker is voorzitter van dit comité. Onder het motto “Onbekend maakt onbemind” zorgt ze ervoor dat ze zich al vele jaren op vele manieren inzet voor het erfgoed in de omgeving. Ook is ze nauw verbonden als vrijwilliger bij het Gemaal 1879 in Akersloot.
Tineke van Zelst is na haar pensionering toegetreden als secretaris van het Regionaal Comité en zet zich in om de mooie plekken en monumenten van Beverwijk en Wijk aan Zee onder de aandacht te brengen.
Frits David Zeiler schrijft teksten voor de routekaart en de monumentengids als historicus en liefhebber van taal. Met enthousiasme en grote interesse voor musea, monumenten en cultuurlandschap heeft hij diverse publicaties uitgebracht over de geschiedenis van deze regio.
Arie van Dongen, oud-bestuurslid van het Historisch Genootschap Midden-Kennemerland in Beverwijk. Hij verzorgt sinds 2007 de vormgeving en productie van de routekaart en de monumentengids die het comité ieder jaar verspreidt.
Joep Frerichs is voorzitter van comité Beverwijk. Joep heeft zich hard gemaakt om de beklimming van de Wijkertoren bij de Grote Kerk weer mogelijk te maken. Met succes! De gemeente Beverwijk heeft voor de nodige veiligheidsmaatregelen gezorgd en de toren kan weer beklommen worden.
Piet van Zwieten is al vele jaren comitélid namens Heemskerk. Samen met anderen organiseert hij jaarlijks dorpswandelingen in Heemskerk en rondleidingen bij Landgoed Marquette en Slot Assumburg.
Hans Pleging is sinds 2026 betrokken. Het is voor hem nog een grote ontdekkingsreis. In het verleden heeft hij 6 jaar voor Open Monumentendag Amsterdam gewerkt als coach van de junior rondleiders en als rondleider.
Jos Wester is sinds 2026 de penningmeester voor het Comité Kennemerland. In deze functie verzorgt zij de financiën van het comité, met name voor de routekaart. Zij vindt het leuk om zich, nu ze gepensioneerd is, in te zetten als vrijwilliger voor de Open Monumentendagen.
Marianel Schipper en Femke van Walstijn coördineren, met hun bedrijf Collectie Protectie, Open Monumentendag. Zij hebben nauw contact met het comité Kennemerland, waarin ook de gemeenten Heemskerk en Beverwijk vertegenwoordigd zijn, en met de vrijwilligers van de monumenten en de BUCH gemeenten.
Ook Steven Kalverdijk en Anne Beeksma zijn vanuit hun functie als beleidsmedewerker Erfgoed bij de BUCH gemeenten betrokken bij de organisatie van Open Monumentendag in deze regio.
