De boerderij Zwanenburg 1 is een typische Brabantse langgevelboerderij met aan de korte voorzijde een opvallende klokgevel. In het officiële monumentenregister wordt het gebouw globaal in de 18e eeuw gedateerd.

Een cultuurhistorische inventarisatie van de provincie Noord-Brabant noemt echter een mogelijk oudere datering: de boerderij zou al uit 1664 kunnen stammen. Bijzonder is vooral de ingezwenkte klokgevel, een gevelvorm die bij boerderijen zeer ongebruikelijk is.

Daarmee lijkt de hoeve dus waarschijnlijk een 17e-eeuwse kern te hebben, of in ieder geval een oorsprong in die periode, met mogelijk latere verbouwingen in de 18e eeuw. Dat verschil in datering komt vaker voor bij historische boerderijen: het monumentenregister gebruikt soms een ruime bouwperiode, terwijl bouwhistorisch onderzoek oudere onderdelen kan aanwijzen.

Nu is Nieuw Zwanenburg een werkplaats, proeftuin en ontmoetingsplek voor biobased materialen en toepassingen. Op het land van ongeveer 10 ha worden onder meer vezelgewassen geteeld en onderzocht voor gebruik in de bouw en weg- en waterbouw. Daarnaast biedt Nieuw Zwanenburg ruimte aan exposities, rondleidingen, lezingen en samenwerkingen tussen ontwerpers, onderzoekers, makers en bedrijven.

Voorbeelden: een volledig biobased geluidsscherm, gemaakt met gewassen van het veld en ontworpen als zowel geluidsscherm als habitat voor planten en dieren; een lantaarnpaal of een biobased verkeersbord langs de A58 gemaakt van vezelgewassen.

Wat hier groeit, is meer dan gewas. Het is een manier van denken. Een manier van maken. En misschien zelfs een voorzichtige blauwdruk voor hoe we in de toekomst met onze leefomgeving omgaan.

Natuurlijk mogen bezoekers ook een kijkje nemen op de benedenverdieping van de boerderij. De rondleiding richt zich vooral op de activiteiten van Nieuw Zwanenburg en minder op de geschiedenis van het gebouw zelf. Tijdens een wandeling over het land krijgen bezoekers uitleg over de verschillende gewassen en hun toepassingen. Daarnaast zijn in de grote Veldschuur diverse presentaties en exposities te bekijken.

We laten onze bijzondere plek graag zien: het sfeervolle erf, de velden, de boerderij en alles wat hier wordt ontwikkeld. Samen maken zij Nieuw Zwanenburg tot een unieke locatie.

Rondleidingen op zaterdag om 13.00 en 15.00 u

Reserveren gewenst

Klik hier om terug te keren naar alle monumenten en activiteiten in de gemeente Oirschot.