Monument

Batadorp

Za
Zo
1 activiteit

Adres

Batalaan 1, Best

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 16:00
zo 13 sep. 10:00 - 16:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Het voormalige fabriekscomplex Bata en Batadorp is vanwege de bijzondere stedenbouwkundige opzet en de gebouwentypologie een cultuurhistorische parel van Best.

De wijk, Batadorp, lag dichtbij de fabriek zodat de werknemers dichtbij hun werk konden wonen. Orde en netheid waren waarden die van belang waren in de architectuur van de gebouwen. Zo is de vormgeving van de gebouwen simpel, zijn er platte daken zodat geen rommel kon worden opgeslagen. Ook waren er diverse voorzieningen zoals scholen en een medische dienst, maar ook vrijwilligersorganisaties, zoals een toneelvereniging en een fanfare. Vandaag de dag zijn er diverse bedrijven en winkels gevestigd op het voormalige fabrieksterrein, en is Batadorp gegroeid tot een echte wijk van Best.

Veerkrachtig erfgoed

Batadorp werd gerealiseerd naar de socialistische overtuigingen van de fabriekseigenaar en oprichter van Bata, Tomáš Baťa. Voor uitbreiding van zijn schoenproductie in het buitenland bouwde Bata fabrieken en fabrieksdorpen. In Nederland was vanwege lage grondprijzen en goedkope arbeidskrachten interessant. Best werd gekozen vanwege de gunstige verkeerssituatie (met het Wilhelminakanaal, Beatrixkanaal, spoorwegen en het nabijgelegen vliegveld Welschap).

Vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw verplaatste Bata een groot deel van de schoenenproductie naar lagelonenlanden. In 1960 werd Bata Industrials opgericht, met het hoofdkantoor in Best. In 1978 werden Batadorp en een aanzienlijk deel van de fabrieksgebouwen verkocht aan de gemeente Best. In de jaren negentig sloot de laatste Batawinkel haar deuren, hoewel de fabriekshal behouden bleef. Ook bleven veel van de oorspronkelijke bewoners nog lange tijd in Batadorp wonen.

Doordat zowel de wijk als de fabriekshallen grotendeels intact zijn gebleven, ontstond in de eenentwintigste eeuw het besef dat dit bijzondere erfgoed bescherming verdiende. In samenwerking met de gemeente, het Rijk, bewoners en ontwikkelaars werden plannen gemaakt om de cultuurhistorische waarde van het gebied te behouden. Verschillende fabrieksgebouwen van de oorspronkelijke Batafabriek kregen de status van rijksmonument, evenals een aantal woningen in Batadorp.

Met de ontwikkeling van C’Park Bata is nieuw leven ingeblazen in het voormalige industriële complex. De voormalige fabriekshallen bieden tegenwoordig ruimte aan diverse bedrijven en bedrijfswinkels. Daarnaast zijn een beeldkwaliteitsplan en welstandscriteria opgesteld om de karakteristieke stedenbouwkundige structuur van Batadorp te behouden en verder te versterken. Ook keerde de schoenenproductie in beperkte vorm terug naar Best: The Bata Company vestigde zich in een van de oude fabriekshallen. Hierdoor kunnen bezoekers nog altijd schoenen kopen op de historische locatie waar Bata ooit zijn Nederlandse productie concentreerde.

Een duurzame samenwerking met als resultaat een rijksbescherming voor het dorpsgezicht heeft ervoor gezorgd dat dit bijzondere erfgoed bewaard blijft voor de toekomst.

 

Deel dit monument

Adres

Batalaan 1, Best

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 16:00
zo 13 sep. 10:00 - 16:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Industrieel erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Fabrieksgebouw en fabrieksdorp
Bouwperiode:
1930-1940
Huidige functie:
Bedrijventerrein en woongebied
Monument status:
Rijksmonument

Activiteit bij dit monument

bekijk alle monumenten in
Best