Boerderij De Lammerenberg (Leidseweg 340) in Voorschoten is een laatgotische hoeve uit de 16e eeuw. De boerderij, gebouwd door de familie Van Lammeren, staat op de lijst van gemeentelijke monumenten in Voorschoten (sinds september 1987). Tussen 1870 en 1880 onderging de boerderij ingrijpende verbouwingen en vernieuwingen.

De boerderij valt op door haar traditionele agrarische bouwstijl die kenmerkend is voor de oude boerderijenlinten in Zuid-Holland. Hoewel veel historische boerderijen in de regio in de loop der jaren zijn omgebouwd tot woonhuizen, heeft De Lammerenberg haar monumentale uitstraling en historische waarde langs de Leidseweg goed behouden. Direct in de buurt (op nummer 354) bevindt zich bovendien een bijbehorende oude arbeiderswoning met een historisch brandspuithuisje uit 1863.

De naam van de boerderij Lammerenberg komt reeds voor op een kaart van Rijnland van 1760. Het zou een verwijzing zijn naar de opdrachtgever, die de boerderij heeft gebouwd op een hoger gelegen deel van een duinrug. De boerderij Lammerenberg lag toen op grondgebied van Zoeterwoude tussen de Leidseweg en de nog niet gegraven Korte Vliet. In 1863 heeft mr. D. Cock een nieuwe boerderij gebouwd met een achterweg. In de achtergevel bevindt zich het bouwjaar. Rond 1900 werd de Lammerenberg bewoond door de familie Haasteren, een bekende boerenfamilie in deze streek. Via het huwelijk van Anna Cornelia van Haasteren met Hendricus van der Klei ging de Lammerenberg over in handen van deze familie. Zoon Peterus Hendricus van der Klei nam in 1953 het bedrijf over, maar zag zich in 1960 genoodzaakt zijn grond te verkopen aan de gemeente Leiden. De boerderij ging over in handen van veehandelaar G. Kranenburg. Na het afbranden van de schuur werd deze met moderne constructiematerialen herbouwd, maar is inmiddels ook alweer gesloopt. De woning werd in 1979 met handhaving van de bestaande hoofdmassa verbouwd tot villa. De hoofdvorm werd daarbij aangetast door de vrij grote dakkapel en het relatief grote aantal openslaande deuren. Inwendig werd de indeling gesloopt en gewijzigd.

Het woongedeelte van Lammerenberg bestaat in opzet uit een éénlaags woonhuis met een mansardedak. Naar achteren had het een smaller gedeelte, waar zich onder andere de stal bevond. De symmetrisch ingedeelde voorgevel met gepleisterde plint heeft een kroonlijst, die in het midden wordt doorbroken door een steekkap met puntgevel. Op de begane grond bevindt zich een gepleisterd spaarveld met daarboven in een gepleisterde rand een klein rechthoekig bovenlicht en een gietijzeren sieranker. Thans is het verbouwd en voorzien van moderne ramen met roedenverdeling. Een gang deelde de woning oorspronkelijk in tweeën, met links de onderkelderde opkamer en rechts de woonkamer. De entree zat in de rechter zijgevel. Kenmerkend voor de bouwtijd is de toepassing van gesmoorde Tuiles-du-Nordpannen, die in de tweede helft van de 19de eeuw werden geïntroduceerd.

(bron: Het boek Boerenerfgoed, samengesteld door Carla Scheffer en Robert van Lit)