Nederland kent nog maar één zeventiende-eeuwse stadsbibliotheek die bewaard is gebleven op haar oorspronkelijke locatie. Dat is de librije van Enkhuizen. Deze historische openbare bibliotheek heeft haar eigen unieke karakter behouden

De Librijeruimte maakt onderdeel uit van de Westerkerk; dit gebouw is sinds de overdracht van de kerkelijke gemeente in 1997 eigendom van Stichting De Westerkerk. De kerk is gelegen in het hart van Enkhuizen, aan de Westerstraat, welke deel uitmaakt van een voetgangersgebied. De toegangen tot het gebouw zijn hoofdzakelijk via het zuid- en oostportaal.

Een logische oplossing voor de toenmalige stadsbestuurders bleek het bouwen (na 1614) van een bescheiden uitbouw tegen het zwaardere zuidportaal , waardoor, en hier ziet men de gelijkenis bij de huisvesting van andere voormalige stedelijke bibliotheken uit deze periode, op de verdieping een eenvoudige voorziening met boekenkasten tot stand kwam. Een houten hekwerk met toegangsdeur vormt de scheiding met het trapportaal. De librijeruimte beslaat, inclusief de trapruimte, ongeveer 40 m2; het interieur is sinds de bouw onveranderd. De inrichting is eenvoudig, langs de vloer zijn plinttegels aangebracht.

Achter het houten hek staan de boekenkasten met hun lectrijnen en banken. Eén van de kasten is geplaatst tegen de westelijke muur, twee kasten met aan beide zijden planken en lessenaars zijn met houten bankjes in het midden opgesteld. De lectrijnen zijn van een eenvoudige snit, de bovenste planken bieden plaats aan het kleine formaat boeken. Na de fatale brand in 1838 van de Grote kerk in Hoorn en de totale vernietiging van de aldaar gevestigde librije is in Enkhuizen besloten de boeken los te koppelen van de kettingen. Restanten van deze voorziening zijn zowel op de lectrijnen als ook aan de boeken te herkennen.

Ontdek de Librije van Enkhuizen

Stap binnen in een unieke plek: de Librije van de Westerkerk is de enige zeventiende-eeuwse stadsbibliotheek van Nederland die nog op haar oorspronkelijke locatie bewaard is gebleven. Tijdens Open Monumentendag ontdek je aan de hand van vier kaarten hoe Noord-Holland door de eeuwen heen in beeld werd gebracht, van Lucas Jansz. Waghenaer tot moderne satellietkaarten. Bekijk oude silhouettekeningen van de kust en het Tresoar der Zeilvaert. Ook voor jonge ontdekkers is er volop te doen: kinderen kunnen aan de slag met leuke opdrachten over Noord-Hollandse vuurtorens en spelenderwijs kennismaken met het Latijn.